Connect with us

ЛЕГЕНДИ

Никола Карев (1877 – 1905 )

Published

on

Никола Карев (Крушево, 23 ноември 1877  – с. Рајчани, Кочанско, 27 април 1905 ) е истакнат македонски социјалист и револуционер. Учесник во Илинденското востание и раководител („Претседател”) на Крушевската република.Школување и заминување на печалба

Никола Карев е роден како четврто дете во сиромашното јагленарско семејство Кареви. Во 1892 година е принуден да го прекине школувањето и да се вработи како столарски чирак. Во 1895 година го напушта своето родно огниште и како 16-годишно момче заминува на печалба во Бугарија. Во прво време работи како помошник ѕидар, а потоа станува столарски работник во работилницата на велешкиот столар и основач на Македонската работничка социјалистичка група во Софија, Васил Главинов.

Влегување во редовите на ТМОРО

Во Крушево се враќа во септември 1899 година и се зафаќа со докомплетирање на своето образование. Поради полагањето на завршниот испит во јуни 1900 година, Карев не учествува на Првата социјалистичка конференција. Сепак ги прифаќа нејзините одлуки, во прв ред одлуката за влегување на македонските социјалисти во редовите на ТМОРО. Социјалистите во ТМОРО се примени во февруари 1901 година, а со тоа и Карев станува дел од ТМОРО.
Во јуни 1901 година завршува четврти клас во Битолската гимназија и во учебната 1901/1902 станува учител во крушевското село Горно Дивјаци. Следната учебна година е префрлен на работа во Крушевската прогимназија.

Водач на Крушевската република

На чело на Крушевскиот револуционерен комитет застанува во јануари 1903 година. На Смилевскиот конгрес во мај истата година се спротивставува на решението за кревање на Илинденското востание, сметајќи дека народот сè уште не е доволно подготвен да се крене на востание. Сепак, по одлуката за кревање востание, во својство на началник на Горскиот крушевски штаб, Карев активно учествува во подготовка и организација на востанието. Спроти Востанието, тој, во име на Штабот, објавува Проглас во кој го повикува народот на востание. Ноќта на 2 август 1903 година околу 750 востаници, предводени од горскиот начелник Никола Карев, го нападнале и го ослободиле Крушево.
За време на востаничката власт во Крушево, Карев е на чело на Штабот на крушевските востаници и не врши ниту една од функциите во новоизбраните цивилни органи на востаничката власт. Сепак, фактички, тој бил на чело на новата востаничка власт во Крушево, поради што обично му се припишува функцијата претседател на Крушевската република, иако за тоа нема формална основа. Како што напиша Кочо Топузоски:
„Беспредметни се сите дискусии, дури и во научната јавност за тоа дали Никола Карев бил или не бил ‘избран’ за ‘Претседател на Крушевската република’. Тоа прашање воопшто не соодветствува на тогашните прилики, зашто таква ‘функција’ во деновите на крушевската слобода воопшто не постоела и не можела да постои.”
Помеѓу поважните одлуки што ги донесе Карев е упатувањето на Крушевскиот манифест до околното муслиманско население го кое братски се повикуваше да ја поддржи и да ја помогне светата борба на сите обесправени во Македонија.
Под негово водство востанието во Крушево стана најголемиот успех на Илинденското востание.

Повлекување во Бугарија и убиство

Со паѓањето на градот во турски раце, тој со своите соработници се повлекува во околните планини на Крушево, а кон средината на ноември 1903 година се префрла во Белград, а оттаму во Софија. Во Софија ја обновува својата активност и учествува во формирањето на Македонско-одринската социјалистичка група во 1905 година, како огранок на Бугарската работничка социјалдемократска партија.
По неуспешните обиди легално да се врати во Македонија, Карев во пролетта 1905 година решава да го стори тоа нелегално. На 26 април неговата чета на пат за Крушево преноќува во селото Рајчани, помеѓу Кочани и Пробиштип. Но, тука се предадени и веднаш сардисани од турската војска. Следниот ден, на 27 април во нерамна борба со турскиот аскер кај месноста Свиланово загинува Никола Карев, заедно со многу борци од неговата чета.

Посмртните останки на Карев

Посмртните останки на Карев во 1953 година, по повод одбележувањето на 50-годишнината од Илинденското востание, се пренесени во Крушево. На 11 април 1990 година тие се пренесени во Македониумот.

Статија

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

  • Никола Карев, како претставник на Крушевскиот револуционерен реон, со свој став истапи на Смилевскиот конгрес кој се одржа во 1903 година и кој требаше да го санкционира фаталното Солунско решение за дигање востание.

Карев е роден во 1877 година во Крушево како четврто дете во сиромашното јагленарско семејство Кареви. Детството го поминува во услови на сиромаштија, кога Македонија се наоѓаше во стегите на многувековната османлиска експлоатација, национално и политички обесправена.

Како резултат на раната осознаеност за македонската голгота, спротивните и најразличните заговори околу Македонија, Никола уште во раната младост ги почувствува горчините на ропството и на понижувањето.

СИРОМАШТИЈАТА ГО ПОПРЕЧУВА…

неговото редовно школување и покрај големата љубов кон науката. Соочен со суровата стварност на тешката економска и социјална положба во земјата, Никола уште во третиот клас беше принуден да го прекине школувањето и да се вработи како столарски чирак за да се најде, како што самиот велеше, “во поткрепа на своите бедни родители”.

Наскоро го напушта своето родно огниште и како 16-годишно момче заминува на печалба во Бугарија. Во прво време работи како помошник ѕидар, а потоа станува столарски работник во работилницата на велешкиот столар и основач на Македонската работничка социјалистичка група во Софија, Васил Главинов. Во таква средина младиот Карев ќе го формира својот идеен и политички светоглед.

Работејќи самопрегорно во пропагирањето на социјалистичките идеи сред македонската емиграција, Никола набргу станува забележлив член на Македонската социјалистичка група која покрај класната борба, како задача си го имаше поставено извојувањето полна политичка и економска слобода на Македонија, како и нејзиното претворање во самостојна држава со републиканско уредување.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Карев се разболува од парализа и по долго лекување во Софија, по наговор на лекарите, се враќа во своето родно место на климатско лекување. По оздравувањето Карев повторно станува ученик и во 1900 година со големи усилби, живеејќи во мизерија, во Битола завршува четврти клас гимназија. За време на школувањето соработува со тогашните раководители на месната револуционерна организација и како член на Битолската социјалистичка група развива широка агитациска политичка дејност меѓу тамошната средношколска и работничка младина за нејзино национално разбудување.

ВО РЕДОВИТЕ НА ОРГАНИЗАЦИЈАТА…

… влегува во тој период, како член на Битолскиот револуционерен округ.

По барање на Организацијата, Карев се согласува да стане учител и во 1901 година заминува за село Горно Дивјаци, Крушевско. Благодарение на својата активност и способност, тој израснува во забележлива раководна личност на МРО во крушевскиот крај.

Карев истапи на Смилевскиот конгрес кој се одржа во 1903 година и кој требаше да го санкционира фаталното солунско решение за дигање востание. На Конгресот тој застана на страната на оние што се изјаснија против пребрзаното и натурено од врховистите востание, затоа што не беа создадени сите објективни предуслови за негов успех, а и поради недоволната вооруженост и подготвеност на сите револуционерни реони. Меѓутоа, бидејќи Конгресот го означи втори авуст како датум за дигање на востанието, Карев беше назначен за горски началник на целиот Крушевски револуционерен реон.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

По завршувањето на обиколката на реонот и по привршувањето на работите во градот, тој во јуни 1903 година премина во илегалност и до Горскиот штаб ги продолжи натамошните подготовки за востанието.

По успешноста на Илинденското востание во Крушево и по формирањето на Крушевската Република, Никола Карев од името на Штабот упати Манифест до околното муслиманско население, кое братски се повикуваше да ја поддржи и да ја помогне светата борба на сите обесправени во Македонија.

Се паѓањето на градот во турски раце, тој со своите соработници се повлекува и кон средината на ноември 1903 година се префрла во Белград.

Таму неколкупати беше интервјуиран од странски дописници кои се одушевуваа од херојската борба на македонските востаници што и покрај се претставуваше висока морална победа на македонскиот народ.Од Белград заминува за Софија каде ја обновува својата активност и учествува во формирањето на Македонско-одринската социјалистичка група во 1905 година, како огранок на Бугарската работничка социјал-демократска партија. Во 1905 година пролетта реши да се врати во Македонија. На 26 април неговата чета на пат за Крушево заноќева во село Рајчани, Кочанско. Но, тука беа предадени и веднаш сардисани од турската војска. Следниот ден, на 27 април во нерамна борба со турскиот аскер загина младиот Никола Карев, заедно со многу борци од неговата чета.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement
НА ДЕНЕШЕН ДЕН53 mins ago

Преподобен Григориј Декаполит

Занимливости21 hours ago

Дедо, како можевте да живеете

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА23 hours ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

Вести23 hours ago

БРАВО! – НАРОДОТ ПОЧНА ДА СЕ САМООРГАНИЗИРА – ДА ИМ ПОМОГНЕМЕ НА ТИЕ ШТО ГО БРАНЕА УСТАВОТ

Вести23 hours ago

СО „МЕРЦЕДЕСОТ НА ГРУЕВСКИ“ ШТАЈНМАЕР ДОЈДЕ ВО КАВАДАРЦИ

Вести1 day ago

Муцунски: Младите од ВМРО-ДПМНЕ праќаат порака дека тие се позади принципиелно членство на Македонија во ЕУ

Вести1 day ago

Богата „частовка“: Владата одобри повеќе од 11,5 милиони евра на ЕСМ

Вести1 day ago

Здружение на оштетени штедачи: Колкава е душевната болка на Алберт Муслиу за невратен долг кон Еуростандард банка?

Вести1 day ago

Изминатото деноноќие АД ЕСМ произведе 12.586 MWh електрична енергија

Лајфстајл1 day ago

Соња Тарчуловска одново е на сцената, овој пат со песна од ќерка и Мелани: Замина „Во бело“, се враќа- „Со црвено“ (ВИДЕО)

Вести3 weeks ago

Жител од Загоричани Егејска Македонија со порака до Каракачанов

Uncategorized3 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН1 week ago

Во 1939 г. во Хрватска излезе „Бели мугри“ од Кочо Рацин, антологија на болките и страдањата на македонскиот народ

Вести6 days ago

Црквата со јасна порака: Историската комисија да ги тргне рацете од Охридската архиепископија

Вести2 weeks ago

Брзата реакција на пожарникарите спречија хаварија

Лајфстајл3 weeks ago

Отворен 75. Филмски фестивал во Кан

Занимливости3 weeks ago

Дали знаете колку чини 1 килограм талиум од рудникот Алшар на светскиот пазар?

Вести6 days ago

Koj е Костадин Костадинов кој среде Скопје порача дека сме Бугари: Има проруска партија и најмногу мрази Македонци, Роми и мигранти

Занимливости2 weeks ago

Вучиќ за СП во Катар: Ќе навивам со сето срце за Србија, како што навивав за Македонија на ЕП

Вести5 days ago

ПРОФ. ЛИМАНИ: Обединета Албанија не е веќе табу ни утопија, лесно со Косово и територии од Македонија, потешко со Србија и со Црна Гора

Историја

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА23 hours ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

ИЛЈАДА ЗБОРОВИ ВО ОДБРАНА НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА Матица на македонските иселеници ја објави Беседата на Славе Македонски пред Управниот одбор на...

ЛЕГЕНДИ5 days ago

Борис Сарафов (1872 – 1907)

Борис Сарафов (12 јули 1872 – 28 ноември 1907) бил македонски револуционер, раководител и војвода. Бил водач на Врховниот Македонски...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Иконописецот Гаврил се потпишал Македонец во 1897-ма кога Тито што ги „измислил“ Македонците имал само 5 години

Македонците од Пиринска Македонија објавуваат сведоштво од црквата Св. Архангел Михаил во Берово, каде иконописецот во 1897 година се потпишал...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитар Богоевски – Мите (1919 -1942)

Димитар Богоевски – Мите (31. X. 1919 – 12. IX. 1942) е Македонски поет и револуционер, народен херој. Познат како...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитрија Чуповски (1878 – 1940)

Димитрија Чуповски (Папрадиште, Велешко, 8. XI 1878 – Ленинград, СССР, 29. Х 1940) – е македонски деец, еден  најистакнатите афирматори...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

23.октомври 1893 – Во Солун е основана Внатрешната Македонско-Одринска Револуционерна Организација (ВМОРО)

Ввна точка на дејноста на ВМОРО е организирањето на Илинденското востание во 1903 година во Македонија и на Преображенското востание...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Јосип Броз Тито на 11 Октомври во Скопје

Денес е 11 Октомври Денот на востанието на македонскиот народ во 1941 годин против фашистичкиот окупатор во Македонија и со тоа...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Ламбо Василев

Ламбо Василев (1876 – ?) е македонски револуционер, член на Македонската револуционерна организација. По професија бил столар. Во 1902 година...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Димитар Мирчев (1865 – 1938)

Димитар Мирчев (23. X 1865 – 13. VI 1938) е македонски деец и револуционер,  член на ЦК на ТМОРО. Познат...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Карта од Македонија која се криеше од јавноста

Вистината за Македонија една и единствена , кога немало Грци , Бугари , Срби и Албанци како најстара нација 10.000...