Connect with us

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Македонскиот војвода Сава Михајлов – Савата, откако снемал муниција, испил отров за да не падне жив во рацете на аскерот

Published

on

На денешен ден, 1 март, во 1905 година во близина на гевгелиското село Смол, во борба против османлиската војска загинал Сава Михајлов, популарно наречен Савата, македонски револуционер и војвода. Откако му снемало муниција, војводата Савата за да не падне жив во рацете на непријателот, испил отров.

Роден е во гевгелиското село Мачуково на 25 декември 1877 година. Тој е македонски револуционер, гевгелиски војвода и учител, кој многу рано влегол во револуционерните води и учествувал во многу важни настани за македонското ослободително дело.  Како учител и револуционер дејствувал во селото Ракита, Неготино, Гевгелија и Горна Џумаја. Учествувал во аферата Мис Стон, се борел против врховизмот, бил учесник на Софиското советување на МРО и Илинденското востание во 1903 година. Тој бил тврдокорен македонски револуционер.

Сава Михајлов е роден во селото Мачуково, кој денес е преименувано и се вика Евзони во егејскиот дел на Македонија. Основно образование завршил родното село, а од 1889 до 1892 година учел класно училиште во Цариград. Образованието го продолжил во Солунската гимназија, која ја завршил во 1895 година. Истата година, станал и член на ТМОРО. Во учебната 1895/1896 година бил назначен за учител во Кавадарци, потоа една година учителствува во село Ракита, Кајларско. Во 1897 година, кога се случува Виничката афера, учителствува во Неготино, а во 1898/1899 во Богданци, Гевгелиско. Наредната учебна 1899/1900 година учителствува во Гевгелија, а од 1900 до Коледе 1901 година во Горна Џумаја. Во своите спомени за овој период Савата запишал: „Уште како ученик во Цариград кај мене се роди идејата за независност од Османлиите, но посуштински таа созреа во Солун, каде што имавме ученички кружок и дознавме дека нешто се работи.

Знаевме дека Даме Груев, кој беше тогаш во Штип, работи нешто против Османлиите, но дека има некаква организација, не знаевме… Кога заминав во Кавадарци како учител, уште не бев посветен на делото… Од крајот на 1895 го дина станав член на Организацијата.” Откако бил посветен на делото, во сите места каде што учителствува, Сава Михајлов ја шири организациската мрежа. Во 1900 година по наредба на ЦК на МРО, тој работи како учител во Горна Џумаја и станува реонски раководител на Организацијата. Во 1901 година, следен од властите, тој станува илегален и влегува во четата на Јане Сандански и Христо Чернопеев, со која учествува во аферата Мис Стон.

По добивањето на откупот, тој со Сандански и Крсте Асенов се повлекува во Софија, каде останува до 24 јануари 1902 година. Во март 1902 година, Сава Михајлов заедно со Сандански, заминува на Пирин, каде што остануваат до крајот на мај, кога повторно се враќа во Софија. Во овој период, тој дејствува во Горно Џумајско и учествува во конфликтот со Врховниот комитет. Во почетокот на 1903 година учествува на Софиското советување на МРО, а потоа заминува со Борис Сарафов преку Ќустендил и Кочанско, со чета од десет души во Гевгелиско и се вклучува во припремите за Илинденското востание.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Сава Михајлов како реонски началник во Гевгелиско активно учествува во Илинденското востание, извршувајќи повеќе вооружени акции заедно со четата на Аргир Манасиев и Иванчо Карасулијата. На почетокот на Востанието, заедно со Аргир Манасиев организираат диверзија на железничкиот мост на Вардар кај Гевгелија, потоа кон крајот на август двете чети водат борба кај Клисура, а на почетокот на есента четата на Сава Михајлов и Кукушката чета води борба кај Башбунар на Пајак Планина.

По Илинденското востание, Сава Михајлов се префрлил во Бугарија. Во 1904 година, тој на Љубомир Милетич му ги пренесува спомените од својата револуционерна дејност. Во овој период Сава дејствувал во Бугарија и Србија, а најмногу во својот роден крај. Во текот на февруари 1905 година со четата на Апостол војвода навлегува во Гевгелиско. Четата била забележана од овчари арнаути, кои ги известиле турските власти. Во март 1905 година, Сава Михајлов – Савата го имал последниот судир со османлиската војска. Турската војска и башибозукот ја опколила четата крај селото Смол (денес премиенувано во Микро Дасос), на височината Голема Рудина. Во првите утрински часови борбата се водела само со аскерот од Гевгелија и од Дојран и со башибозуците од гевгелиските села.

По извесно време во престрелката се вклучила и војска од Солун. Во нерамноправна борба која траела околу 12 часа, од 42 македонски револуционери се спасиле само ранетиот во петата Апостол војвода и еден револуционер. По херојскиот отпор, 28 годишниот Сава останал на бојното поле. Откако видел дека тешко ќе се извлече од обрачот и дека нема повеќе муниција, за да не падне жив во рацете на Османлиската власт, тој испил отров. Дека се отрул укажува белешката која била напишана лично од него на мало ливче, а која по битката ја пронашле османлиските офицери. Потврда за ова е сведочењето на селаните од Мачуково, кои при погребот на убиените, на телото на војводата не забележале рани од куршум.

Сава Михајлов лежел мртов со пена на устата. Задоволни поради тоа што го нема повеќе познатиот војвода Сава Михајлов – Савата, турската влада ги наградува своите војници со чинови и пари.

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement
НА ДЕНЕШЕН ДЕН54 mins ago

Преподобен Григориј Декаполит

Занимливости21 hours ago

Дедо, како можевте да живеете

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА23 hours ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

Вести23 hours ago

БРАВО! – НАРОДОТ ПОЧНА ДА СЕ САМООРГАНИЗИРА – ДА ИМ ПОМОГНЕМЕ НА ТИЕ ШТО ГО БРАНЕА УСТАВОТ

Вести23 hours ago

СО „МЕРЦЕДЕСОТ НА ГРУЕВСКИ“ ШТАЈНМАЕР ДОЈДЕ ВО КАВАДАРЦИ

Вести1 day ago

Муцунски: Младите од ВМРО-ДПМНЕ праќаат порака дека тие се позади принципиелно членство на Македонија во ЕУ

Вести1 day ago

Богата „частовка“: Владата одобри повеќе од 11,5 милиони евра на ЕСМ

Вести1 day ago

Здружение на оштетени штедачи: Колкава е душевната болка на Алберт Муслиу за невратен долг кон Еуростандард банка?

Вести1 day ago

Изминатото деноноќие АД ЕСМ произведе 12.586 MWh електрична енергија

Лајфстајл1 day ago

Соња Тарчуловска одново е на сцената, овој пат со песна од ќерка и Мелани: Замина „Во бело“, се враќа- „Со црвено“ (ВИДЕО)

Вести3 weeks ago

Жител од Загоричани Егејска Македонија со порака до Каракачанов

Uncategorized3 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН1 week ago

Во 1939 г. во Хрватска излезе „Бели мугри“ од Кочо Рацин, антологија на болките и страдањата на македонскиот народ

Вести6 days ago

Црквата со јасна порака: Историската комисија да ги тргне рацете од Охридската архиепископија

Вести2 weeks ago

Брзата реакција на пожарникарите спречија хаварија

Лајфстајл3 weeks ago

Отворен 75. Филмски фестивал во Кан

Занимливости3 weeks ago

Дали знаете колку чини 1 килограм талиум од рудникот Алшар на светскиот пазар?

Вести6 days ago

Koj е Костадин Костадинов кој среде Скопје порача дека сме Бугари: Има проруска партија и најмногу мрази Македонци, Роми и мигранти

Занимливости2 weeks ago

Вучиќ за СП во Катар: Ќе навивам со сето срце за Србија, како што навивав за Македонија на ЕП

Вести5 days ago

ПРОФ. ЛИМАНИ: Обединета Албанија не е веќе табу ни утопија, лесно со Косово и територии од Македонија, потешко со Србија и со Црна Гора

Историја

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА23 hours ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

ИЛЈАДА ЗБОРОВИ ВО ОДБРАНА НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА Матица на македонските иселеници ја објави Беседата на Славе Македонски пред Управниот одбор на...

ЛЕГЕНДИ5 days ago

Борис Сарафов (1872 – 1907)

Борис Сарафов (12 јули 1872 – 28 ноември 1907) бил македонски револуционер, раководител и војвода. Бил водач на Врховниот Македонски...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Иконописецот Гаврил се потпишал Македонец во 1897-ма кога Тито што ги „измислил“ Македонците имал само 5 години

Македонците од Пиринска Македонија објавуваат сведоштво од црквата Св. Архангел Михаил во Берово, каде иконописецот во 1897 година се потпишал...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитар Богоевски – Мите (1919 -1942)

Димитар Богоевски – Мите (31. X. 1919 – 12. IX. 1942) е Македонски поет и револуционер, народен херој. Познат како...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитрија Чуповски (1878 – 1940)

Димитрија Чуповски (Папрадиште, Велешко, 8. XI 1878 – Ленинград, СССР, 29. Х 1940) – е македонски деец, еден  најистакнатите афирматори...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

23.октомври 1893 – Во Солун е основана Внатрешната Македонско-Одринска Револуционерна Организација (ВМОРО)

Ввна точка на дејноста на ВМОРО е организирањето на Илинденското востание во 1903 година во Македонија и на Преображенското востание...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Јосип Броз Тито на 11 Октомври во Скопје

Денес е 11 Октомври Денот на востанието на македонскиот народ во 1941 годин против фашистичкиот окупатор во Македонија и со тоа...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Ламбо Василев

Ламбо Василев (1876 – ?) е македонски револуционер, член на Македонската револуционерна организација. По професија бил столар. Во 1902 година...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Димитар Мирчев (1865 – 1938)

Димитар Мирчев (23. X 1865 – 13. VI 1938) е македонски деец и револуционер,  член на ЦК на ТМОРО. Познат...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Карта од Македонија која се криеше од јавноста

Вистината за Македонија една и единствена , кога немало Грци , Бугари , Срби и Албанци како најстара нација 10.000...