Connect with us

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Во Скопје починал писателот Стале Попов, кој по окупацијата на Македонија бил интерниран во Неврокопско во Бугарија

Published

on

На денешен ден, 10 март во 1965 година, во Скопје починал македонскиот писател Стале Попов, автор на повеќе романи и други прозни дела, кој за време на бугарската окупацијата на Македонија бил интерниран во Бугарија. Роден е на 25 мај 1902 година, во мариовското село Мелница. Официјално таа е годината на раѓање, а неофицијално, според извори од неговата фамилија, Попов бил роден во 1900 година. Интересно е да се спомене дека првата сопруга на Стале Попов починала многу млада, а неговата втора сопруга почина пред неколку години, доживувајќи длабока старост од 105 години.  Стале Попов е роден како трето од петте деца на манастирскиот прислужник Илија Сталев, по чие име е крстен еден од синовите на Стале Попов – Илија Поповски, познат македонски хуморист и долгогодишен главен и одговорен уредник на белградскиот хумористичен весник Јеж.

Набргу по раѓањето на Стале Попов починала мајка му Неда (1908), а тој останал со татко му и не многу постарите деца – сестрата Трна и братот Ѓуро. Татко му на Стале, кој 18 години бил манастирски прислужник, станал поп во Витолиште и заедно со децата се преселил во ова централно и најголемо село во Мариово. Тука Стале го минал детството и години со тежок живот.  Тука го започнал образованието кај учителот Бино, кого подоцна често ќе го споменува во своите дела. На 14 годишна возраст Стале Попов за првпат го напуштил Мариово и дошол во Прилеп, а потоа се вработил во Плетвар.

Во Балканските војни додека вујко му Јован Ѓуров бил кмет во Витолиште, Стале бил помошник писар. Иако поради војните го прекинал школувањето не се откажал од образованието. Од детство бил сведок на мачниот живот на Македонците, со аги и бегови. Фамилијата на Попов била малку поимотна и културно поиздигната, зашто од нив имало и свештеници. Основно образование завршил во Витолиште, запишал гимназија во Прилеп, а завршил Богословија во Битола и Теолошки факултет во Белград. Сепак, тој никогаш не се запопил, а пред Втората светска војна работел како земјоделец, дрвар, овчар, трговец, бакал, службеник во тогашната Народна скупштина, општински чиновник, шумар, тутунски работник…

По отслужувањето на воениот рок се вработил во општината во Битола, а потоа и како писар во Духовниот суд во овој град, со надеж да стане свештеник и да го замени татка си во парохијата. Но, набргу умрела првата жена и тој по два месеца службување ја напуштил Битола и се вратил во Мариово да се грижи за малите деца. Во 1930 година пак го напуштил Мариово и се преселил во Прилеп каде што се вработил во пореската управа од каде бил отпуштен и кон крајот на истата година бил преместен во Лесковац (Србија), каде што работел како полициски писар.

Потоа минал во Крушевац, од каде пак се вратил во Битола. Потоа повторно ја напуштил Македонија и заминал во Белград каде што се вработил како висок службеник во општото одделение на Собранието на Кралството Југославија. Претчувствувајќи го она што набргу ќе се случи точно на 27 март 1941 година го напуштил Белград и се вратил во родното Мариово. По бугарската окупација на Македонија во 1941 година, бил интерниран во Неврокопско (Бугарија). По ослободувањето на Македонија, Стале Попов станува претседател на Околискиот народен одбор во Прилеп, потоа работи како управник на Шумската дирекција, а во 1948 година станал професор по руски јазик во гимназијата „Цветан Димов“ во Скопје. Кога фондот на часовите по руски бил намален, Стале Попов минал на работа во основното училиште „Браќа Миладиновци“ каде што предавал македонски јазик, историја, биологија и руски јазик. Од ова работно место заминал во пензија во септември 1959 година, а шест години подоцна починал во Скопје.

Стале Попов започнал рано да пишува, но како писател се докажал по ослободувањето на Македонија. Првите раскази „Мице Касапче“ и „Петре Андов“ ги објавил во списанието „Современост“. Вистинска литературна афирмација доживеал со својот прв роман „Крпен живот“ (1953), а набргу потоа објавил серија дела и станал еден од најплодните романописци и раскажувачи во македонската литература. Во 1954 година го издал вториот дел од „Крпен живот“, а истата година и „Опасна печалба“. Две години подоцна го објавил романот „Толе Паша“, а потоа и „Калеш Анѓа“ (1958), „Дилбер Стана“ (1958), „Мариовскиот панаѓур“ (1961), „Мариовски раскази“ и „Итар Пејо“ (раскази). Во ракопис оставил богато литературно наследство од необјавена проза (раскази и романи): „Шаќир војвода“ (роман), „Необично дете“ (роман), „Доктор Орешкоски“ (роман) и две збирки раскази. Мачниот живот на Македонецот и желбата за слободна Македонија се честа инспирација во неговите дела – романи, повести и раскази.

(Фотографии во текстот: Родната куќа на писателот, Стале Попов и селото Витолиште) 

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement
Вести4 weeks ago

Жител од Загоричани Егејска Македонија со порака до Каракачанов

Uncategorized4 weeks ago

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 days ago

ГРУЕВСКИ: Заземањето на Ќустендил во 1922 година од ВМРО, во акцијата предводена од Тодор Александров и Панчо Михајлов – Чавдар

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 weeks ago

Во 1939 г. во Хрватска излезе „Бели мугри“ од Кочо Рацин, антологија на болките и страдањата на македонскиот народ

Вести2 weeks ago

Црквата со јасна порака: Историската комисија да ги тргне рацете од Охридската архиепископија

Занимливости4 weeks ago

Дали знаете колку чини 1 килограм талиум од рудникот Алшар на светскиот пазар?

Вести3 weeks ago

Брзата реакција на пожарникарите спречија хаварија

Лајфстајл4 weeks ago

Отворен 75. Филмски фестивал во Кан

Вести2 weeks ago

Koj е Костадин Костадинов кој среде Скопје порача дека сме Бугари: Има проруска партија и најмногу мрази Македонци, Роми и мигранти

Вести1 week ago

ПРОФ. ЛИМАНИ: Обединета Албанија не е веќе табу ни утопија, лесно со Косово и територии од Македонија, потешко со Србија и со Црна Гора

Историја

ЛЕГЕНДИ2 days ago

Спиро Костов (1848 –1931)

Спиро Костов ( 1848 – 19. Ⅷ 1931) е македонски револуционер, учесник во македонското револѕцинерно движење. Бил учесник во: Српско-турската...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 days ago

ГРУЕВСКИ: Заземањето на Ќустендил во 1922 година од ВМРО, во акцијата предводена од Тодор Александров и Панчо Михајлов – Чавдар

Во историјата на македонската револуционерна борба за слобода периодот од 4 и 5 декември 1922 година е значаен по привременото...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА6 days ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

ИЛЈАДА ЗБОРОВИ ВО ОДБРАНА НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА Матица на македонските иселеници ја објави Беседата на Славе Македонски пред Управниот одбор на...

ЛЕГЕНДИ1 week ago

Борис Сарафов (1872 – 1907)

Борис Сарафов (12 јули 1872 – 28 ноември 1907) бил македонски револуционер, раководител и војвода. Бил водач на Врховниот Македонски...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Иконописецот Гаврил се потпишал Македонец во 1897-ма кога Тито што ги „измислил“ Македонците имал само 5 години

Македонците од Пиринска Македонија објавуваат сведоштво од црквата Св. Архангел Михаил во Берово, каде иконописецот во 1897 година се потпишал...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитар Богоевски – Мите (1919 -1942)

Димитар Богоевски – Мите (31. X. 1919 – 12. IX. 1942) е Македонски поет и револуционер, народен херој. Познат како...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитрија Чуповски (1878 – 1940)

Димитрија Чуповски (Папрадиште, Велешко, 8. XI 1878 – Ленинград, СССР, 29. Х 1940) – е македонски деец, еден  најистакнатите афирматори...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

23.октомври 1893 – Во Солун е основана Внатрешната Македонско-Одринска Револуционерна Организација (ВМОРО)

Ввна точка на дејноста на ВМОРО е организирањето на Илинденското востание во 1903 година во Македонија и на Преображенското востание...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Јосип Броз Тито на 11 Октомври во Скопје

Денес е 11 Октомври Денот на востанието на македонскиот народ во 1941 годин против фашистичкиот окупатор во Македонија и со тоа...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Ламбо Василев

Ламбо Василев (1876 – ?) е македонски револуционер, член на Македонската револуционерна организација. По професија бил столар. Во 1902 година...