Connect with us

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Во Македонија почнала Младотурската револуција во која активно се вклучил и Пиринскиот цар Јане Сандански

Published

on

На 3 јули 1908 година младиот офицер Ахмед Нијази-бег, кој бил командант на турскиот гарнизон во Ресен, со излегување со единиците во илегала, ја почнал Младотурската револуција, бунт за воспоставување уставен режим во Турција. Носители биле претставници на турската буржоазија, а најсилен подем ова движење имало во Македонија. За десетина дена султанот бил сменет од власт и во Уставот биле внесени одредби кои значително ја ограничувале султанската власт, а младотурците влегле во владата. Кон младотурците се приклучиле и македонските револуционери на чело со Јане Сандански, Тодор Паница и Христо Чернопеев. Младотурска револуција претставува голем општествен пресврт во Отоманската империја против апсолутизмот на султанот Абдул Хамид II. Револуцијата била крената од Младотурците кои имале формирано своја партија уште во 1889 година. Во почетокот на 20 век големите европски сили вршеле притисок врз Османлиската Империја за реформи во земјата. Иста цел имале и младата турска интелигенција. Османлиските власти за подготвувањето на современите специјалисти во воената област ги испраќале своите офицери на обука во европските држави. Но, османлиските офицери освен со воени знаења во земјата се враќале и со либерални идеи. Замрзнат устав од 1876 година Кон крајот на 19 и почетокот на 20 век во Отоманската империја се создале првите тајни комитети, претежно во воените училишта. Првиот таков комитет бил формиран во 1889 година од военопоморското училиште во Истанбул. Кон ова движење се приклучиле и приврзаниците на Митхат Паша кој бил еден од авторите на првиот османлиски устав во 1876 година. Но, овој устав бил замрзнат и Абдул Хамид II успеал да го продолжи животот на империјата уште 30 години. Султанот организирал многу ефикасна шпионска централа за елиминација на тајните комитети во империјата. Во 1901 година во империјата останала само една тајна организација бидејќи голем дел од членовите биле уапсени, а останатите побегнале во Европа, а во Франција тие основале задгранична организација. Во 1905 година во Солун била основана организација на османлиското општество за слобода, а членовите потекнувале главно од Битола и Солун. Во 1907 година оваа раководство се обединило со француското, а Солун станал политички центар на организацијата. Во текот на овој период Големите сили постојано барале спроведување на реформи од империјата главно во Македонија. Овие барања го забрзале почетокот на Младотурската револуција. Солунскиот воен комитет ја подготвувал воената револуција, а Парискиот комитет се занимавал со политички работи. Така дошло до првите немири меѓу војската во Солун, Едрене, Скопје и Битола. На 3 јули 1908 година во Ресен младиот офицер Ахмед Нијази-бег организирал прва востаничка чета во знак на протест против султанот и барање за враќање на уставот од 1876 година. Слоганите на Младотурците биле „Слобода, еднаквост и братство“ кое го покажало влијанието на Француската револуција. На 6 јули излегол и мајор Енвер бег, кој потоа станал лидер во младотурското движење. Османлиската влада се обидувала да го изгасне овие први чекори на Младотурската револуција преку префрлање на војници од Едрене и Солун. Наскоро востанието се проширило низ цела Македонија. Битола била заземена на 22 јули и при тоа биле ослободени сите политички затвореници: Македонци и Албанци. Исто така сите телефонски централи во Македонија биле заземени и од таму започнало да се праќаат телеграми до престолнината. Настанало општо збратимување меѓу до вчера закрвените народи. На 22 јули до султанот бил упатен дводневен ултиматум да го врати Уставот, а на 23 јули во Солун избувнале масовни демонстрации организирани од Младотурците, на кои учествувале околу 30.000 луѓе. И во Солун биле ослободени политичките затвореници. Димитар Влагов во меџлисот Под притисок на ова масовно движење, султанот на 24 јули 1908 година го обновил Уставот од 1876 година и распишал избори за Претставничкиот дом (меџлисот). На изборите кои се одржале есента 1908 година од Македонија, меѓу останатите, биле избрани и Тодор Павлов, Панчо Дорев, Христо Далчев и Димитар Влахов. Целта на Младотурците се темелела врз фактот дека Османлиското царство пропаѓа и ги губи сите свои освоени области. Но, по нивното стапување на власт се покажало дека ниту тие не се во состојба да го спречат губењето на турските територии. По доаѓањето на Младотурците на власт уследиле мерки за давање политички слободи. Овој период на слободен живот кој траел кратко време е познат под името Хуриет (Слобода). Младотруската револуција успеала, но многу бргу се покажало дека Младотурците не располагале со потребните кадри за управување со државата. Тие главно биле подготвени во воен план, но не и во политички. Во следниот период султанската институција не била ликвидирана туку во голема мера ограничена. Биле убиени најомразените султански приврзаници и во следниот период презеле голем број мерки за задоволување на првичните свои барања и слогани кои ги извикувале во времето на револуцијата. Но, многу бргу успехот на Младотурците се претворил во националистичка и шовинистичка цел. Заедно со тоа започнале да се организираат и конзервативните сили во Истанбул против Младотурците. На 13 април 1909 година избувнало востание против младотурците. Младотурците биле истерани од парламентот и од владата, а голем дел од младотурските лидери биле убиени. Оние кои побегнале, свое засолниште нашле во Солун, каде била основана т.н. Армија на акцијата во која учествувале и Јане Сандански, Тодор Паница и Христо Чернопеев заедно со уште 1.200 македонски револуционери. По тридневни борби, на 24 април, контрареволуцијата е совладана. На 27 април султанот Абдул Хамид II е сменет, а за нов султан е поставен Мехмед Решад V. Абдул Хамид II бил прогонет во Солун. На пат кон Солун, соборениот султан на еден младотурски офицер му рекол: „Македонија е една убава роза со големи боцки. Откако ме отстранивте од престолот, соседните држави меѓусебно ќе се убијат по оваа роза“. Младотурците ја зеле власта под своја управа. И покрај функционирањето на парламентот, демократија немало. Во текот на овој период биле направени голем број на воени реформи. Манифестот на Сандански Набрзо Младотурците воведуваат рестриктивни мерки. Биле донесени закони против вооружените чети, против политичките партии и организации формирани на етнички и верски основи (од октомври 1909 година). Донеле закони и против штрајковите на работниците, откако веднаш по избувнувањето на Младотурската револуција следел голем број на штрајкови во поголемите градови на империјата. Така, од 30 јули до 20 декември 1908 година имало најмалку 119 штрајкови во поголем број градови во империјата, вклучително и во македонските градови. Со тоа била отфрлена можноста за добивање на автономија на Македонија во рамките на Турција за што се залагала Народната федеративна партија. Во Младотурската револуција било инволвирано и македонското население. Во неа учествувале и Македонци на чело со Јане Сандански кои се бореле за целите на Младотурците како и за добивање автономија. Откако уставот бил вратен на сила, четите на ВМОРО по наредба на Јане Сандански слегле од планините во градовите и учествувале во свеченостите по повод победата на Младотурците. На 31 јули 1908 година (нов стил) Сандански упатува Манифест до сите народности во Османската империја, во кој меѓу другото истакнал: „Сонародници, Вие, кои дадовте толку скапи жртви пред олтарот на слободата, можете радосно да здивнете. Сега вие не сте сами – ете зошто вашата борба станува уште полесна и понадежна. Со заедничките усилби на сите народности ние ќе ја извојуваме нашата слобода. Не подавајте им се на престапната агитација која можеби ќе ја поведат официјалните власти во Бугарија против вашата заедничка борба со турскиот народ и неговата интелигенција којашто се стреми кон слобода. Драги сотатковници, ждрепката е веќе фрлена. Враќање назад нема, а и кој од вас би посакал да се врати повторно кон смрдливата атмосфера на неправдата и развратот на бившата тиранија? Да си дадеме сите збор дека ја претпочитаме смртта на светата слобода пред гнасниот јарем на ропскиот живот. Бодроста, самопожртвуваноста и постојаната подготвеност за борба – ете што треба да не воодушевува во овој голем момент. Смрт на тиранијата – за да живее народот. Да живее слободата, да живее солидарноста меѓу народите. Да живее големата народна борба. Да живее народот!“ Хуриетската Османлиска Империја во Македонија искрено била прифатена единствено од левицата, на чело со санданистите. Од левицата изникнала Народната федеративна партија (НФП), чија програма предвидувала спроведување на радикални економско-политички реформи, кои требало да го задоволат големото мнозинство од обесправеното и бедно население, да го приврзат кон Младотурската револуција, да ја зацврстат нејзината победа и да ја спасат Империјата од сигурниот распад. Основното барање на НФП било преуредувањето на Османлиската Империја врз принципот на децентрализацијата и самоуправувањето на народите, со што сите етнички средини и малцинства во Империјата би стекнале национална рамноправност. Притоа, се тргнувало од фактот дека само така и македонскиот народ ќе ги стекне своите национални права и ќе ја зачува својата територијална целост, а Империјата својот демократски развиток и опстанок. Закон за колонизација на Македонија По задушувањето на контрареволуцијата од 1909 година младотурците, чувствувајќи се силни, наместо да продолжат со реформите што народот во Македонија и пошироко со нетрпение ги очекувале и на таков начин да ги зацврстат своите позиции, тргнале по друга насока. Под изговор дека е нужно да се осигура безбедноста на државата, тие донеле закони со кои насилството врз оние што со воодушевување ја пречекале нивната победа го претвориле во систем на владеење. Меѓу најпознатите биле Законот против четите и Законот за колонизација на Македонија, чија примена предизвикала огромно незадоволство меѓу христијанското население. Веќе кон 1910 година поголемиот дел од придобивките стекнати во јули 1908 г. биле уништени од самите младотурци. Поради тоа многу се влошиле односите и меѓу османлиските власти и Јане Сандански, иако тој од редовите на христијанското население во Македонија имал најголеми заслуги во борбата против апсолутизмот на султанската власт и им бил најискрен пријател на младотурците. Со напуштањето на хуриетските принципи на владеење, прогласени во јули 1908 г., враќајќи се во значителна мера на стариот систем на управување, младотурците им дале повод на трите балкански соседи, кои одамна го очекувале моментот да го извршат своето „национално обединување“ преку заграбување делови од македонската земја, да се здружат и со војна да го остварат тоа. Се покажал нереален планот на младотурците, преку ликвидирање на апсолутизмот, но без радикални реформи во економско-општествениот систем (аграрна реформа и др.), да ги придобијат широките обесправени и незадоволни слоеви во Македонија и пошироко на Балканот и да ја спасат државата од неизбежниот распад. (Подготвил: Д.Г.)

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Во Ново Село е роден војводата Славејко Арсов, во Прилеп М. А. Ченто, а во Штип загинал народниот херој Славчо Стојменски

Published

on

На денешен ден се случиле повеќе важни настани од историјата на македонскиот народ, а меѓу нив е раѓањето на војводата Славејко Арсов, како и на првиот претседател на АСНОМ, Методија Андонов Ченто.

На овој ден во месноста Бигла во Егејска Македонија здружените лерински и костурски одреди го десеткувале турскиот гарнизон, а во Штиип загинал народниот херој Славчо Стојменски.

На 17 август 1878 во штипско Ново Село е роден Славјеко Арсов, македонски револуционер и војвода во Битолскиот револуционерен округ, бил соработник на Гоце Делчев и учесник на Смилевскиот конгрес во мај 1903 година, како и во Илинденското востание од 1903 година. На врвот Лингура, кај селото Долно Ѓуѓанце, Светиниколско, во борба против турската војска загинал на 22 јуни 1904 година. На денешен ден 1902 година во Прилеп е роден Методија Андонов – Ченто, македонски револуционер и државник, прв претседател на Иницијативниот одбор за свикување на Првото заседание на АСНОМ и прв претседател на Президиумот на АСНОМ. Тој се борел за правата и за слободата на македонскиот народ, за вистината за Македонија. Поради несогласување со некои ставови на тогашниот режим на ДФ Југославија, во 1946 година, со пресуда на Окружниот суд во Скопје, бил осуден според Законот за кривични дела против народот и државата и тоа со лишување од слобода 11 години. Умрел во Прилеп, на 24 јули 1957 година. Во октомври 1990 година бил рехабилитиран. На 17 август 1903 година во месноста Бигла, близу до селото Арменско, Егејска Македонија, здружените лерински и костурски одреди на македонските востаници извојувале голема победа над турската војска и го десеткувале турскиот гарнизон. Својот бес по поразот непријателот го истурил врз Арменско. Селото било опожарено, а околу 130 жени, деца и старци биле убиени и масакрирани. На овој ден во 1943 година во Штип, во борба против бугарската окупаторска полиција, загинал Славчо Стојменски, народен херој. Роден е во Штип, на 16 октомври 1921 година.

Continue Reading

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

ЕМОТИВНА РЕАКЦИЈА НА Д-Р НАЈДОВСКИ ДО Д-Р ЃОРГИЕВ: За 240.000 евра ја продаде историјата на Македонија, да ти тежат засекогаш!

Published

on

Предавникот Драги Ѓоргиев за грст евра ја продаде историјата на Македонија, вели во својата емотивна реакција проф. д-р Ицо Најдовски Перин, кој живее и работи во Австралија. – Демонстрации пред неговото работно место и да не смее да се појави предавникот Драги Ѓоргиев, кој за 240.000 евра ја продаде историјата на Македонија! И во гробот да ти тежат парите, пишува во емотивната реакција Најдовски Перин. Тој долги години живее и работи во Австралија, а има докторирано во Македонија на тема историја. Реакцијата се однесува на „резултатите“ од македонско-бугарската комисија за историја чиј коопретеседател е Ѓоргиев. Видеото може да го отворите ТУКА.

Continue Reading

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

ИСТОРИЧАРИТЕ ВО СОФИЈА ТРИУМФАЛНО: Прва победа за бугарската наука во 2-годишната битка, на ред се јазикот, Миладиновци, Гоце Делчев…

Published

on

Двегодишната битка за одбрана на бугарската позиција во историските спорови со Македонија стигна до прва победа, соопшти бугарскиот Национален круг „За Македонија“, платформа во која членуваат бугарски професори – историчари и лингвисти. Оценката уследи откако министерствата за надворешни работи на Македонија и на Бугарија вчера ги објавија усогласените препораки на заедничката Комисија за историски и образовни прашања за заедничко чествување на пет личности и пет препораки за учебниците по историја. Овие препораки триумфалистички се поздравени од Националниот круг „За Македонија“, со изјава која ја пренесоа бугарски медиуми. – Победа за бугарската историска наука! Двегодишната битка за одбрана на бугарската позиција во однос на историските спорови со С. Македонија стигна до првата победа! Колегите во Скопје официјално го признаа очигледното, што и тие го знаеја всушност многу добро. Цар Самуил е бугарски цар, учениците на Кирил и Методиј на покана на кнезот-покрстител Борис-Михаил го шират нивниот збор низ Бугарското царство, Преслав и Охрид се бугарски книжевни центри. Сето тоа треба да биде запишано во учебниците на децата во РСМ, се вели во изјавата на „Националниот круг за Македонија“. Неколку членови на оваа платформа – бугарски историчари и лингвисти, во јуни годинава го посетија Европпарламентот за таму да ја претстават и заштитат бугарската позиција во тековните преговори со Македонија. Замислени како група за „брза реакција“, како што наведоа, целта им била и на европратениците да им објаснат дека „почеток на преговори на РСМ со ЕУ е можен само откако таа земја ќе ги исполни условите што ги бара Бугарија, односно да се разјасни вистината за историските прашања што ги оспорувала РСМ, бидејќи историските документи говореле целосно во полза на бугарската кауза". Врз основа на таа реализирана активност, денес сметаат дека имаат удел во „првата победа". – Сметаме дека за тоа придонесе и посетата на Европскиот парламент во Стразбур на говорниците од Националниот круг „За Македонија“ – професорите Николај Овчаров, Ана Кочева, Пламен Павлов и Спас Ташев, како претставници на Бугарската академија на науките и на Универзитетот Велико Трново „Св. Кирил и Методиј“. Ќе потсетиме дека токму во тоа време се слушаа гласови од владата на четирипартитната коалиција – ‘доста е со оваа историја', ‘да им свртиме грб на историските проблеми' итн. Но, нашите гласови беа слушнати и вградени во т.н. француски предлог, прифатен во двете земји. Се надеваме дека и понатаму ќе продолжиме да ги браниме бугарските интереси во споровите за јазикот и за личности како браќата Миладиновци и Гоце Делчев“, порачаа од Националниот круг „За Македонија". Извор: Дојче Веле

Continue Reading
Advertisement
Вести3 hours ago

„Владата и МОН ги укинаа стипендиите на македонските граѓани кои ќе успеат да се запишат на најдобрите 100 светски универзитети според Шангајската листа“

Вести3 hours ago

Комисијата за култура на ВМРО-ДПМНЕ смета дека целосно е погрешна одлуката на ДФРМ да ја додели „Големата ѕвезда на македонскиот филм” токму на оној кој беше на чело на овие разорни процеси

Вести3 hours ago

Близу 500 заболeни, 3 лица го загубија животот: Ова е најновата Ковид статистика, преку Мој Термин пријавени за починати уште петмина

Вести3 hours ago

Бесими: Не ни треба триумфално решение, туку најоптимално решение за прогресивниот данок

Вести3 hours ago

Поскапува дизелот

Вести11 hours ago

Централна свеченост по повод Денот на Армијата

Вести11 hours ago

Учебниците по историја треба да се сменат до учебната 2024/25, опозицијата обвинува дека историските прашања се предмет на договарања

Вести11 hours ago

Почнува 13. издание на Фестивалот на креативен документарен филм „МакеДокс“

НА ДЕНЕШЕН ДЕН12 hours ago

ДЕНЕСКА Е СВ. ЕВСИГНИЈ: Војник беше цели 60 години, пострада и се пресели во Небесното Царство во длабока старост

НА ДЕНЕШЕН ДЕН12 hours ago

КАЛЕНДАР НА МПЦ: Денеска е Св. маченик Евсигниј

ХРОНОЛОГИЈА4 weeks ago

ЧЕРЧИЛ ЗА НАШАТА ДРЖАВА: ЦЕЛАТА ИСТОРИЈА НА ЕВРОПА Е ПОВРЗАНА СО МАКЕДОНИЈА, ЗАТОА СИТЕ ЈА НЕГИРААТ

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Роден е Александар Македонски – од мајка му добил копнеж за херојска слава, од татко му Филип војничка дарба

Вести4 weeks ago

Перо Камиказа: Татко ми, кој е жив и е од Егејска Македонија, на 95 години ми рече да ви ги поставам следните прашања

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Бугарските фашисти во Софија ги стрелаа македонските поети и патриоти Никола Јонков Вапцаров и Антон Попов

Вести4 weeks ago

ГОВОРОТ НА ОМРАЗА НЕ ПОЧНАЛ ОД ВЧЕРА: Македонците ги мразат Бугарите, пишувал британскиот весник Тајмс уште во 1915 година

Вести4 weeks ago

Порака од внуката на Вера Циривири-Трена до власта: Ќе изгубите, вистината не се брише со потписи на предавници!

Вести4 weeks ago

Прогласување кризна состојба, но без рестрикции – земјава пред енергетски најтешката зима

Вести4 weeks ago

АКАДЕМИК КОЦАРЕВ: Македонија во 2084-та е „делумно рамноправна членка на ЕУ“, но веројатно е дека Македонците во неа се целосно истребени

Лајфстајл4 weeks ago

15 вистински причини зошто е убиен Гадафи

Вести4 weeks ago

Николоски: За едно фотографирање во Брисел Владата на СДСМ и ДУИ ја понижи цела Македонија

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 months ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Oд предавство во Могила загинаа војводите Цветков и Дедо Андреја со 14 комити во бој со 300 души аскер

Вести3 months ago

КОВАЧКИ: Ковачевски и СДСМ да кажат дали знаеле и дали учествувале на средбите на Талат Џафери со лица кои се ризик за безбедноста

Вести4 months ago

Мицкоски: ВМРО-ДПМНЕ нема да поддржи отворање на Уставот

ХРОНОЛОГИЈА4 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 04

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

Денеска е Велигден

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

Свети Георгиј Исповедник

ХРОНОЛОГИЈА4 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 03

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

ВОЗБУДЛИВА ПРИКАЗНА ЗА МОШТИТЕ: Ова е вториот гроб на светиот Лазар во Ларнака на Кипар

Лајфстајл4 months ago

Концертен рекорд на Ацо Пејовиќ во СКОПЈЕ: Над 12.000 луѓе наизуст пееле, публиката „во транс“ на песните од Тома!

Вести4 months ago

ЗГРОЗЕН СУМ ОД ОВАА ДРЖАВА И СУДСТВО – се огласи таткото на загинатата Викторија, мајката се гушеше во солзи!

Историја

ЛЕГЕНДИ4 weeks ago

Антон Попов

Антон Попов (с. Игуменец, Петричко, Пиринска Македонија, 23. VII 1915 – Софија, 20. X 1942) – македонски поет, раскажувач, новинар,...

ЛЕГЕНДИ4 weeks ago

Никола Јонков Вапцаров

Никола Јонков Вапцаров (Банско, Пиринскиот дел на Македонија, 24. XI 1909 – Софија, 23. VII 1942) – е македонски поет...

ХРОНОЛОГИЈА4 weeks ago

ЧЕРЧИЛ ЗА НАШАТА ДРЖАВА: ЦЕЛАТА ИСТОРИЈА НА ЕВРОПА Е ПОВРЗАНА СО МАКЕДОНИЈА, ЗАТОА СИТЕ ЈА НЕГИРААТ

Винстон Черчил е еден од поважните политичари на 20 век. Најпознат е по неговата улога во Втората светска војна како премиер...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Петар Самарџиев  (1877 – 1906 )

Петар Самарджиев (1877 – 21.VI 1906 ) е македонски револуционер, Тиквешки војвода на Македонската револуционерна организација. Бил член на тајниот...

МАКЕДОНСКИ КРАЛЕВИ1 month ago

Последниот антички македонски крал Персеј (212-165 п.н.е) ,владеел од 179 до 168 година пред нашата ера. Тој бил син на...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Александар Кошка ( 1873 – 1907 )

Роден е роден 1873 година во влашкото село Гопеш, Битолско. Во Битола се школува во Романската гимназија, а потоа студира...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Александар Китанов – Сандо

Александар (Сандо) Китанов (1881 –23. XII 1906) е македонски учител, револуционер и војвода. Бил активен член на Македонската револуционерна организација...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Александар Евтимов (1874 – 1939)

Александар Евтимов (1874 – Софија, 1939) е македонски револуционер, преспански и прилепски војвода на ТМОРО, учител и публицист. Учествувал во...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Алберт Сониксен (1878 – 1931)

Алберт Сониксен (5. V 1878 – 16. VIII 1931) е американски новинар и публицист, кој ја поддржува македонската револуционерна борба....

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

МИСТЕРИЈАТА ТРАЕ: Македонското национално прашање му пресуди на Кочо Рацин!?

Рацин бил смртно ранет, но не починал веднаш, туку неколку часа подоцна. Иако имало доволно време да биде однесен до...

Популарни вести