Connect with us

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА

МИСТЕРИЈАТА ТРАЕ: Македонското национално прашање му пресуди на Кочо Рацин!?

Published

on

Рацин бил смртно ранет, но не починал веднаш, туку неколку часа подоцна. Иако имало доволно време да биде однесен до партизанската болница, раководството кое било на Лопушник не презело ништо тој да биде префрлен на лекување. По неколку часа агонија, поетот умрел и бил закопан во плиток гроб, таму каде што бил погоден.

Пишува: Дарко ЈАНЕВСКИ

Смртта на Кочо Рацин на Лопушник, кичевско, за многумина во Македонија и по 79 години од настанот е една од најголемите мистерии на поновата македонска историја. Се разбира, и натаму останува само да се претпоставува дали убиството е нарачана ликвидација или пак станува збор за несреќна случајност, иако во втората верзија малку кој верува.

Официјално, Кочо Рацин загинал како резултат на трагично недоразбирање. На 13 јуни 1943 година тој добил наредба да се врати во базата на Лопушник. Кога се приближил до базата, бил погоден од куршумот на Мино Миновски, партизан кој бил на стража во близина на импровизираната партизанска печатница. Тој извикал предупредувачко „Стој!“, но поради наглувоста Рацин не го слушнал, продолжил да се движи, по што овој го застрелал.

Рацин бил смртно ранет, но не починал веднаш, туку неколку часа подоцна. Иако имало доволно време да биде однесен до партизанската болница, раководството кое било на Лопушник не презело ништо тој да биде префрлен на лекување. По неколку часа агонија, поетот умрел и бил закопан во плиток гроб, таму каде што бил погоден.

Тие што не веруваат во оваа верзија, сметаат дека всушност станува збор за исцениран случај со цел Рацин да биде ликвидиран поради неговите тврди промакедонски ставови кои не кореспондирале со веќе зацврстената пројугословенска политика на тогашните комунистички првенци на партизанското движење во Македонија.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Веднаш по смртта на Рацин, започнале да исчезнуваат материјалите што ги имал со себе. Најпрвин ја снемало торбата со тетратките во кои Рацин пишувал секогаш кога имало затишје. Според академик Блаже Конески, меѓу тие материјали била и поемата ‘Сандански’. Тој ракопис до денес не е пронајден, а не се знае ниту од каде можел да знае Блаже Конески дека ракописот бил во торбата што Рацин ја носел на рамото кога заминал.

Чудна е и судбината на картичките што Кочо и ги праќал на Раца. И нив веднаш по ослободувањето некој ги има однесено од домот на Рахилка Фирфова, а на седум од нив им беше изгубена секаква трага, се до неодамна кога успеа да ги пронајде д-р Александар Трајановски. Станува збор за картички што Кочо и ги испраќал на Раца во текот на 1928 и 1929 година, кога таа била ученичка во шести клас во велешката гимназија.

Според јавниот исказ на проф. Трајановски од пред повеќе години, мистеријата околу загинувањето на Рацин останува, но, секоја година се откриваат нови докази според кои целиот настан се поцврсто мириса на ликвидација. Причина за тоа можеби е не само тврдокорниот став на поетот во врска со македонското национално прашање, туку и неговото јавно несогласување со ‘српските инструктори’ и македонските партизански послушници. Дека нешто се криело, зборува и податокот што за смртта на Кочо неговите во Велес дознале речиси една година подоцна.

Според сведоштвото на неговиот најмал брат Александар Солев, мајка му Марија можеби нешто знаела за судбината на Кочо, но веројатно не сакала да верува дека е вистина. Останатите во семејството, не знаеле ништо. Една година подоцна, тој и мајка му со едно магаре на кое имале товарено бардачиња и грнци, тргнале кон селото Лисиче каде се наоѓале партизаните, односно единиците што го обезбедувале целиот реон, бидејќи штабот се наоѓал во Горно Врановце. Таму наишле на партизанот Киро Попадичето од Велес, близок пријател на Кочо. Тој ги тргнал настрана и на мајката на Рацин и рекол: ‘Тетка Маре, Кочо загина во јуни минатата година! Погребан е таму на Лопушник.’

Тетка Маре само се свртела настрана и почнала тивко да плаче.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Братот на Кочо се сеќава и дека по војната ‘другарите’ им собрале се што чувале дома, а што било поврзано со поетот, за да се направи музеј за него. Потоа, и тие работи почнале мистериозно да исчезнуваат.

‘Се сеќавам дека прв кај нас дојде Славко Јаневски. Прегледа низ хартиите и книгите и собра се што мислеше дека е вредно за да се сочува. Целиот пакет што го зеде го однесе во Скопје, а во Музејот во Велес прати само фотокопии. Еден дел од материјалите на Кочо зеде и Александар Спасов. Јас тогаш имав 15 години и не знаев дека сите хартии што ги земаат се толку важни. Си спомнувам дека од дома беа однесени неколку сандаци книги и тетратки испишани со ракописот на Кочо. Ја помнам неговата стихозбирка ‘Антологија на болката’, отчукана на машина, која некако остана дома, не ја зедоа. Подоцна тој ракопис шеташе од рака на рака, за на крајта да исчезне. Сите што доаѓаа нешто да земат, разговараа со мајка ми, ја убедуваа дека се што напишал Кочо и сите негови книги и тетратки, ќе бидат искористени за да се направи музеј’, раскажуваше своевремено Александар Солев.

Роднините на Кочо Рацин, во 2005 година остро реагираа кога во неговата Спомен-куќа, организаторите, Музејот на Велес, поставија и фотографија на Страхил Гигов, кој меѓу луѓето што сметаат дека поетот е смислено ликвидиран, важи за човек вмешан во сите тие настани.

Кочо Рацин е роден 1908 година. Заедно со него, во семејството на Апостол и Марија Солеви се родиле девет деца, а од нив станале живи само шест: Грозда, Кочо, Димко, Никола, Деса и Александар.

Негов врвен дострел се смета збирката ‘Бели Мугри’ од 1939 година. Официјално, тој е првиот македонски поет, иако последните години има и такви според кои таквиот примат му припаѓа на Венко Марковски.

Без разлика на ова, Кочо Рацин останува една од најголемите величини на борбата на Македонците за посебност, а веројатно заради тоа и толку многу магла околу тоа што навистина довело до убиството на 13 јуни 1943 година.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Advertisement
Вести3 hours ago

Фракција во ДУИ против Артан Груби: Муса Џафери, Изет Меџити, Невзат Бејта со отворено писмо

Вести3 hours ago

ВО ЕК НА АФРИКАНСКА ЧУМА: Несакал да ги еутанизира свињите, па ги пуштил на отворено и ги продавал, доби кривична

Вести3 hours ago

ВО КОСОВО: Се запалил автомобилот во кој се превезувал началникот на ГШ на АРМ, Ѓурчиновски

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 hours ago

КАЛЕНДАР НА МПЦ: Денеска е Св. свештеномаченик Автоном

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 hours ago

ДЕНЕСКА Е СВ. АВТОНОМ: Незнабошците јурнаа во црквата и го убија свештеномаченикот во олтарот за време на богослужбата

Вести11 hours ago

Кратовец се обидел да повреди полицаец, тој испукал предупредувачки куршуми

Вести11 hours ago

Платил 4.560 евра за пелети на фирма од Романија, останал без нив и без парите

Вести11 hours ago

Малолетник нападнат од осум лица во Центар

Вести17 hours ago

Бесими: Новиот закон за буџети – реформа за поголема отчетност, дигитализација и подобро долгорочно планирање

Вести19 hours ago

Битиќи: Следната недела ќе знаеме од каде ќе се набавува електрична енергија

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

ИСТОРИСКИ ДОКУМЕНТИ: Германскиот професор Лоренц Шијал во својата книга нотира Македонци во Отоманското царство во 15 век

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 weeks ago

Димитар Џундев, генетичар: Можете да ја смените историјата, но не и гените!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 weeks ago

БУГАРСКИ ДОКУМЕНТИ: Во режим имало тоа што денес со ЕУ-демократија нема – во диплома од Бугарија е запишано народност Македонка

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Mакедонците беа робје, но веќе не се

Занимливости3 weeks ago

Скандал : Се појави снимка од тепачка на свадба во која и младоженецот учествувал

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

ИСТОРИСКИ ДОКУМЕНТИ ЗА МАКЕДОНИЈА: Македонците наведени како засебен народ во опусот SUMMA CONCILIORUM издаден во 1778 г.

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

БЕРАР: Бугарите немаат никаква врска со Илинденското востание

Вести2 weeks ago

11-годишно момче од Скопје почина на КАРИЛ, не го преживеа ударот од пречка од гол на екскурзија

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 weeks ago

ОТЕЦ ПЕТРЕСКИ: Денешниот пост е на масло, обичајот да не се јаде црвена храна нема верска основа!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 weeks ago

ГРУЕВСКИ НА ГОДИШНИНА ОД СМРТТА НА ЌОСЕТО: Без него ни ВМРО, ни Гоце и Даме ќе беа тоа што биле!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Oд предавство во Могила загинаа војводите Цветков и Дедо Андреја со 14 комити во бој со 300 души аскер

Вести4 months ago

КОВАЧКИ: Ковачевски и СДСМ да кажат дали знаеле и дали учествувале на средбите на Талат Џафери со лица кои се ризик за безбедноста

Вести5 months ago

Мицкоски: ВМРО-ДПМНЕ нема да поддржи отворање на Уставот

ХРОНОЛОГИЈА5 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 04

НА ДЕНЕШЕН ДЕН5 months ago

Денеска е Велигден

НА ДЕНЕШЕН ДЕН5 months ago

Свети Георгиј Исповедник

ХРОНОЛОГИЈА5 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 03

НА ДЕНЕШЕН ДЕН5 months ago

ВОЗБУДЛИВА ПРИКАЗНА ЗА МОШТИТЕ: Ова е вториот гроб на светиот Лазар во Ларнака на Кипар

Лајфстајл6 months ago

Концертен рекорд на Ацо Пејовиќ во СКОПЈЕ: Над 12.000 луѓе наизуст пееле, публиката „во транс“ на песните од Тома!

Вести6 months ago

ЗГРОЗЕН СУМ ОД ОВАА ДРЖАВА И СУДСТВО – се огласи таткото на загинатата Викторија, мајката се гушеше во солзи!

Историја

ЛЕГЕНДИ2 weeks ago

Антон Лазов Јанев (1855 –1953)

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1855 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето...

ЛЕГЕНДИ2 weeks ago

Димитар Арнаудов (1874 – 1938)

Димитар Арнаудов (1874 – 1938) е македонски револуционер и политичар, член на Македонската револуционерна организација и ВМРО (обединета), познат под...

ЛЕГЕНДИ2 weeks ago

ЛАЗО ФИЛИПОВ – ЛАВСКИ

Македонецот кој на 8 септември 1941, прв убива бугарски фашист во Вардарскиот дел на Македонија Голем е бројот на Македонци...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 weeks ago

Димитар Џундев, генетичар: Можете да ја смените историјата, но не и гените!

Со генотипизирање кое наскоро ќе го објавиме успеавме да докажеме дали нашите предци биле Словени или антички Македонци.   Можете...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Mакедонците беа робје, но веќе не се

Појавата на Внатрешната организација од Македонија и нејзината се поинтензивна антиегзархиска политика, како и зајакнувањето на српската и грчката пропаганда,...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

Присилното преименување на населените места, топонимите и микротопонимите во окупираната Егејска Македонија

Поради тоа од 1918 година заклучно со 1925 година во Егејска Македонија беа преименувани 76 населени места и тоа според...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Антон Попов

Антон Попов (с. Игуменец, Петричко, Пиринска Македонија, 23. VII 1915 – Софија, 20. X 1942) – македонски поет, раскажувач, новинар,...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Никола Јонков Вапцаров

Никола Јонков Вапцаров (Банско, Пиринскиот дел на Македонија, 24. XI 1909 – Софија, 23. VII 1942) – е македонски поет...

ХРОНОЛОГИЈА2 months ago

ЧЕРЧИЛ ЗА НАШАТА ДРЖАВА: ЦЕЛАТА ИСТОРИЈА НА ЕВРОПА Е ПОВРЗАНА СО МАКЕДОНИЈА, ЗАТОА СИТЕ ЈА НЕГИРААТ

Винстон Черчил е еден од поважните политичари на 20 век. Најпознат е по неговата улога во Втората светска војна како премиер...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Петар Самарџиев  (1877 – 1906 )

Петар Самарджиев (1877 – 21.VI 1906 ) е македонски револуционер, Тиквешки војвода на Македонската револуционерна организација. Бил член на тајниот...