Connect with us

ЛЕГЕНДИ

Методи Патчев (1875 – 1902)

Published

on

Методи Патчев (Охрид, 20. V 1875 – Кадино Село, Прилепско, 7. IV 1902) – бил македонски учител, револуционер и војвода на ТМОРО. Како учител работел во Охрид во 1896 година и во кичевското село Ехловец. Се активирал во ТМОРО и дејствувал во тој реон од 1897 до 1898 година. По убиството на Димитар Грданов во Охрид, бил уапсен и одлежал во затвор од 1898–1901 година. По амнестијата во 1901 година заминал во четата на Марко Лерински, а во октомври истата година бил назначен за прилепски војвода. За време на престојот на четата во Кадино село, Прилепско во пролета 1902 година, биле предадени и опколени од турската војска и башибозук, а борбата ја завршиле со групно самоубиство.

Методи Патче е роден на 20 мај 1875 година во Охрид. Во родниот град завршил прогимназија, а потоа отишол да работи како чирак кај еден свој сограѓанин, кожар во Пловдив. Во 1896 година се вратил во Охрид и се занимавал со учителска дејност. Бил учител во Охрид и во кичевското село Ехловец. Истата година влегол во редовите на Охридскиот комитет на ТМОРО, во кој покрај него  членувале или блиски на неа биле: Христо Узунов, Кирил Прличев, Лука и Иван Групчеви, Атанас Каневче и други. Во периодот од 1897 до 1898 година, Методи Патче дејствувал во охридскиот регион.

Посебно место во развојот на ТМОРО, во овој период имале ударните групи за специјални намени. Овие групи покрај следењето на одредени луѓе и справувањето со уличните шпиони, собираат пари за потребата на организацијата, го помагаат нејзиното вооружување и вршат агитациско-организациски задачи. Обично ударните групи биле со повремен карактер и биле составени од лојални, храбри, снаодливи луѓе, каков што бил и Методи Патче.

Првата акциjа на Организациjата во Охрид е убиството на Димитар Грданов коj бил осуден како разбивач на национално-политичкото единство на масите. Ликвидацијата на турскиот шпион Димитар Грданов, била една од позначајните акции што ги извршил Методи Патче. За да одредат кој ќе убие предавникот, групата во која биле Методи Патчев, Христо Узунов и Кирил Прличев, синот на Григор Прличев, влечеле ждрепка. Патчев, на кого му паднала ждрепката, со помош на Христо Узунов и Кирил Прличев, на 5 август 1898 година го застрелал предавникот Димитар Грданов во центарот на Охрид, по што сите тројца се уапсени од турските власти.

Иако немало сведоци на убиството, тој бил уапсен од турската власт и осуден на 15 години затвор. Методи Патче бил затворен во битолскиот затвор, каде останал се до 1901 година кога бил амнестиран.

По излегување од затворот, во учебната 1901/1902 година Методи Патче бил назначен за учител во Прилеп. Но, откако турскта власт му забранила да работи како учител, тој преминал во илегала и се приклучил на четата на Марко Лерински (Георги И. Ѓуров). Тој бил бугарски офицер кој придобиен од Гоце Делчев и Ѓорче Петров во 1900 година, учествувал во македонското револуционерно движење како член и војвода на Македонската револуционерна организација. Марко бил испратен во леринскиот крај, а неговата чета, благодарение на неговата официрска подготовка и организациски способности, станала училиште за обука на македонските револуционери и војводи. Меѓу оние кои ја поминале неговата обука бил и учителот Патче.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Во октомври 1901 година, Методи Патче бил назначен за војвода на првата агитационо-организациска чета во Прилепско. Со намера да привлече и зачлени поголем број комити во Организацијата, патува низ прилепскиот регион и за релативно кусо време, ќе доjдат до израз неговите организаторски способности. Во текот на март 1902 година, заради разврат го ликвидирал и  прилепскиот војвода Тале Горанов.

Но, откако на 6 април 1902 година, на селскиот празник, Благовец, дошол со шестмина соборци во Кадино Село, Прилепско, за да покрсти нови членови за организацијата, бил предаден и опкружен од турскиот аскер и башибозук. Додека Војводата со четата биле сместени во старата кула, а народот за тоа време бил во црква, околу пладне во селото дошле околу 500 вооружени луѓе, меѓу кои аскер од Битола и познатиот разбојник Расим со 25 души.

Претходно четата не била известена за движењето на силниот аскер кон Кадино Село и немала ниту време и можност да се извлечат од кулата и селото. Опколени од сите страни, четата се забрикадирала во кулата. Започнала  неравноправна јуначка борба која траела до наредниот ден (7 април 1902 година), се до моментот кога на четата им снемоло муниција. На Патче и македонските комити не им преостанало ништо друго освен да се предадат или да умрат. Методи Патчев и комитите биле свесни дека што и да одлучат, порано или покасно крајот ќе биде ист. Одлуката била донесена и на повикот од аскерот да се предадат одговориле дека македонски борци не се предаваат. Со песна, после 24 часовна борба, Методи Патчев и неговите соборци со последните куршуми извршиле групно самоубиство.

По престанокот на пукотниците, кога Турците влегле во кулата, глетката била потресна и величанствена. Со прострелни смртоносни рани, со радосни лица во пресрет на смрта, комитите како да и одавале последен поздрав на својата мајка земја и на својата татковина Македонија. Командантот, потпоручникот Нијази-бег, подоцна еден од истакнатите членови на Младотурската револуција, покажувајќи на положените тела на комитите, пред  аскерот ќе изјави “Тоа се херои. Гледајте како се бореа за својата идеја. Сами се убија.”, а  потоа со плотун преку мртвите тела, Турците ќе им одда почит на загинатите македонски херои.

Турците кај Патчев пронашле шифрирани документи од кои ја откриле целата револуционерна мрежа на Организацијата во Прилепско. Османлиската војска правејќи голем зулум, извршила претрес и апсења во 18 прилепски и 6 мариовски села, при што биле затворени 92 припадници на Организацијата. На судењето во Битола, на разни затворски казни биле осудени 16 души, а другите биле ослободени. Врз основа на разни добиени податоци се смета дека предавството го извршиле Станко Ачкоски, кмет на селото, познат врховист и турски шпиони, и неговиот заменик Јонче Врбоски. Ачковски бил осуден на смрт од Организацијата и истото лето бил убиен.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Македонската револуционерна борба пред и по Илинденското востание памети многу колективни самоубиства на македонски војводи и комити, кои со посегањето по сопствениот живот предизвикувале восхит не само кај својот народ туку и кај непријателот. Меѓутоа самоубиството на охриѓанецот Методија Патчев и неговата дружина е прв таков чин по чиј пример подоцна ќе тргнат многумина македонски синови.

Селаните ги закопале македонските херои во црквата “Света Богородица”, а подоцна ги откопале и ги погребале во заедничка гробница на селските гробишта. За Војводата Методи Патчев испеани се повеќе песни. Една од нив е и песната „Јас Методи Патче од Охрида“:

Јас Методи Патче од Охрида
ослободен од битолски затвор.
Па си тргнав за Охрида града,
там не најдов ни мајка, ни татко.
Там си најдов верната бисерка,
верната бисерка, малихерка.

Па си тргнав за Прилепа града,
за Прилепа, село Кадиново.
Там си најдов верната дружина,
верната дружина, договорна.
Слово држи Методија Патчев:
напред браќа, борба да водиме.

Се зададе силната потера,
силната потера, кавалерја.
Поарчија сите си куршуми,
оставија само еден куршум.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Слово држи Методија Патчев:
ајде браќа да се убиеме.
Навртија пушки во градите.
Прв се уби Методија Патчев,
а по него целата дружина

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

ЛЕГЕНДИ

Александар Кошка ( 1873 – 1907 )

Published

on

Роден е роден 1873 година во влашкото село Гопеш, Битолско. Во Битола се школува во Романската гимназија, а потоа студира медицина во Букурешт.

Четите на Александар Кошка (легнатиот десно) и Штерјо Апостолина

Во 1902 година се враќа во Македонија и се вклучува во редовите на ВМОРО. Во 1903 година е во четата на Парашкев Цветков. Бил еден од најактивните Власи – членови на ВМРО. Како пелистерски војвода тој со својата чета учествувал во Илинденското востание и во борбите по Востанието.

Втората влашка чета на Мучитанов. Одлево надесно. Легнати: војвода Георги Мучитанов од Крушево, војвода Александар Кошка од Гопеш. Клекнати: Лецу Нане од Крушево, во костим Таки Леаб, Таки Динча од Крушево. Исправени: Георги Гаки Доди од Гопеш, Коле Поп Стефанов од Маловиште, Милан Сливица од Маловиште, Ванчо Дамаш од Гопеш

Загинува со уште четворица свои четници кај селата Сливница и Курбиново, Ресенско, на 22 мај 1907 година.

Васил Балевски за него рекол:

Власите беа во нашата организација, комитетите им беа согласни централно. Војвода им беше Александар Кошка, одличен човек.

Војводата Кошка, загинат во судирите со аскерите, снимен од браќата Манаки
Continue Reading

ЛЕГЕНДИ

Александар Китанов – Сандо

Published

on

Александар (Сандо) Китанов (1881 –23. XII 1906) е македонски учител, револуционер и војвода.

Бил активен член на Македонската револуционерна организација (МРО), учесник во Аферата Мис Стон и четник во четите на Гоце Делчев и Крсто Асенов. По Илинденското востание бил војвода во Кукушко и во Малешевско. Загинал заедно со Даме Груев во борба против османлиската војска на врвот Петлец кај с. Русиново.

Александар Китанов е роден во 1881 година во горноџумајското село Лешко, Пиринска Македонија. Учел во егзархиското училиште во Горна Џумаја, а потоа во 1898 година завршил педагошко училиште во Скопје. По завршувањето на педагошкото училише извесно време работел во родното место, а од 1900 година работел во егзархиското училиште во Горна Џумаја.

Неговиот брат Петар Китанов бил активен деец на Македонската револуционерна организација и Александар познат како Сандо Китанов уште како ученик станал член на градскиот комитет ма Организацијата во Горна Џумаја. 

Во 1901 година, Санде учествувал во аферата Мис Стон. Тој станал четник во четите на Гоце Делчев и Крсто Асенов. По Илинденското востание бил војвода во Кукушко и во Малешевско. Го придрушувал Даме Груев за време на неговата обиколка низ Македонија.

Во средината на делември 1906 година Санде Китанов заедно со Даме Груев, Горги Карчев. Георги Поп Стојанов, Владимир Чопов тргнале во правец на Малешевијата. Уште на самиот почеток тие биле поткажани и била организирана потера по нив. На 22 делември 1906 година четата ноќевала во беровското село Русиново, кое било опколено од многуброен аскер.

За да не настрада невино население, македонските револуционери другиот ден рано утрото на 23 декември 1906 година побрзале да се извлечат од селото при што дошло до престрелка. Прв бил убиен Георги Поп Стојанов, а потоа бил погоден и војводата Сандо Китанов, кој пред да почине извикал „Браќа умирам, да живее Македонија“. Првично Карчев и Даме Груев се извлекуваат но на стотина метри од врвот Петлец паѓаат во нова заседа и загинваат.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Нивната смрт е опеана во малешевската народна песна „Низ Петлец идат трима војводи“

Низ Петлец идат трима војводи
идат и питат за Русиново.
Првиот беше тој Дамјан Груев,
вториот беше Атанас Карчев,
третиот беше Сандо Китанов,
идат и теглат за Русиново.

Куга спандаха во Русиново,
там ѝ дочека Коле Чукаров.
Ка ѝ дочека, они питаха
за чорбаџи Димо Алаџозов,
Алаџозов, прочут чорбаџија.

Куга четата ја разместиха,
војводите у Димо хојдоха.
Бог да убие наште ишпиони,
што предадоха славната чета,
славната чета, чујен војвода,
чуен војвода – Дамјан Груев!

Турци дојдоха, село заградиха,
Турци дојдоха, село опсадиха.
Догледала ѝ првата стража,
првата стража од бела скала,
па си соопшчава на војводата:

– Ајде војводо, ајде Дамјане,
Русиново здраво опсадено,
здраво опсадено од Турците,
Дамјан се спрема, хладно говори:
– Ајде другари, ајде четници,
дојде време борба ќе водиме,
борба ќе водиме в Русиново.

Дедо Димо вратата отвори,
ка врата отвори, пушка пукна,
пушка пукна – Димо мртов падна!
Димо падна, бабата му рипна,
бабата рипна и мртва падна,
Дамјан се реши, пушката зема:

– Ај со мене, ништо не чекајте!
Борба се почна, село се дими,
село се дими, децата пискат
децата пискат, мајките плачат,
четници излагат, кај ка може,
четници излават, се спасават.

Ка прирапаја прво ја паднал,
прво ја паднал Сандо Китанов,
Сандо Китанов прва жртва бил,
Атанас Карчев напред си врви
и след него иде Дамјан Груев,
Дамјан ранија, на Карчев дума:

– Оди Атанасе, спасавај се!
Спасавај се, кој како знае!
Карчев му вели, вели говори:
– Крачка не тргам јазе од тебе!
Карчев говори на Мирчо Чопов:
– Ти го знаеш, Мирчо, зборниот пункт,
не ме чекај, Дамјан не оставам.

Куга четниците излегоха,
Дамјан и Атанас останаха,
двата останаха дор погинаха,
Турци ѝ гонат, свето се памети!
Зачекала и онаја војска
турската војска од Безгашчево.

И они не се могли да идат,
они са душа они оставили
на Трнков преслав, при таја чешма.

Continue Reading

ЛЕГЕНДИ

Александар Евтимов (1874 – 1939)

Published

on

Александар Евтимов (1874 – Софија, 1939) е македонски револуционер, преспански и прилепски војвода на ТМОРО, учител и публицист. Учествувал во Илинденското востание како началник на Горското начелство за Буфскиот револуционерен реон. Во 1910 година, како член на Битолскиот окружен комитет, бил уапсен и осуден на смрт, а потоа казната му била заменета со доживотна робија. Во 1911 година успеал да избега од затворот и емигрирал во Бугарија. Во Првата балканска војна се вратил со своја чета и учествувал во изгонувањето на османлиските власти од Битола. Од 1926 година, Рвтимов ја предводел Разузнавачката организација на ВМРО за Битолскиот округ.

Александар Евтимов е роден во 1874 година во Битола. По завршувањето на средно образование, тој бил назначен за учител во Леринското село Буф, каде предава во текот на 1895 и 1896 година. Во исто време, тој развил револуционерна активност во Леринскиот реон. Подоцна, Евтимов бил избран за раководител на Леринскиот револуционерен округ на Македонската револуционерна организација.

Од 1899 година Евтимов учителствувал во Битола, каде ја продолжува својата револуционерна активност. Таму бил избран за член на Месниот комитет, а во 1900 година и во Окружниот револуционерен комитет на Македонската револуционерна организација. Истовремено тој е раководител и на училишната револуционерна организација во Битолската гимназија, од која излегуваат дејци на организацијата како Христо Силјанов, Лазар Москов, Илија Талев и други.

На 1 април 1903 година, Александар Евтимов преминал во илегала и како началник на Горското начелство за Буфскиот револуционерен реон учествувал во Илинденското востание. За време на востанието дејствувал во Буфско и Горна Преспа.

По востанието Евтимов ја продолжил својата револуционерна дејност. Од 1908 година е член на Окружниот револуционерен комитет во Битола, а во декември 1909 година заради убиството на ренегатот Јово Јовановиќ бил уапсен заедно со Георги Попристов, Георги Николов, Павел Христов, Аце Дорев и Милан Матов. По два месеца затвор, сите биле ослободени од воениот суд.

Во 1910 година, за време акцијата за собирање на оружјето, Александар Евтимов повторно бил уапсен и осуден на смрт, но потоа неговата казна била заменета со доживотна робија.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Во 1911 година ток успеал да избега заедно со Георги Поп Христов и Васил Клисаров од Крушево од затворот во Ајдин, Мала Азија, а потоа емигрирал во Бугарија.

Во 1912 година Александар Евтимов учествувал во Првата балканската војна. Тој се вратил со своја чета во Македонија и учествувал во изгонувањето на османлиските власти од Битола.

По Првата светска војна Евтимов живеел во Бугарија и го поддржувал Привременото претставништво на поранешната обединета Внатрешна револуционерна организација.

Во периодот на 1925 до 1927 година Ѓорѓи Поп Христов како член на ЦК на ВМРО со своите чети дејствува во Битолско заедно со Петар Шанданов и Крум Петишев, каде имаат неколку вооружени судири со српските и грчките војски. Како председател на Битолскиот револуционерен округ Поп Христов организирал цела една мрежа на членови на ВМРО кои вршеле разузнавачка дејност во интерес на Организацијата. Тие ги следеле активностите на српските и грчките власти во Битолскиот округ.Така, од 1926 година, Александар Ефтимов, ја предводел Разузнавачката организација на ВМРО за Битолскиот округ.

Александар Евтимов починал во Софија, во 1939 година.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement
НА ДЕНЕШЕН ДЕН12 hours ago

КОТЛАР ГО ЦИТИРА РАЦИН: Историјата сакаат да ни ја земат, за ни ја земат душата, оти ако немаме вчера, немаме ни денес, ни утре!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН12 hours ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Во Прага пред 31 година е растурен „советскиот НАТО“, по што остана само западниот НАТО и потоа се прошири низ Европа

НА ДЕНЕШЕН ДЕН12 hours ago

КАЛЕНДАР НА МПЦ: Денеска е Св. маченици Леонтиј, Ипатиј и Теодул

НА ДЕНЕШЕН ДЕН12 hours ago

ДЕНЕСКА Е СВ. ЛЕОНТИЈ, ИПАТИЈ И ТЕОДУЛ: Тој час кога Леонтиј им ја изложи верата во Христа, светол облак се спушти над Ипатиј и Теодул

Вести20 hours ago

Мицкоски: Нема да прифатам менување на Уставот по бугарски барања и по цена на мојата политичка кариера

Вести20 hours ago

Не очекува тешка енергетска зима – власта тврди дека ќе нема рестрикции на струја

Вести20 hours ago

Сиромаштијата ќе расте – МТСП најавува пакет мерки за граѓаните во социјален ризик

Вести21 hours ago

Генчовска ги разобличи Ковачевски и Османи: Нема нов француски предлог кој се разликува од она што бугарскиот парламент веќе го прифатил

Вести21 hours ago

Николоски: Да имаше добар предлог за Македонија, Ковачевски ќе славеше и ќе го објавеше, а Радев и Петков немаше веднаш да го прифатат

Вести21 hours ago

Нестабилно време со пороен дожд и грмежи во подрачјето на Скопје

ЛЕГЕНДИ1 day ago

Алберт Сониксен (1878 – 1931)

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Митот за големата преселба на словените научно срушен

Вести3 weeks ago

Редовен класен час на Мирка Велиновска !

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 weeks ago

Денес се навршуваат 2345 години од смртта Александар III Велики

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Британски лингвист за Македонскиот и Бугарскиот јазик

Вести3 weeks ago

„Кога народот ја зема правдата во свои раце, тогаш во два дена се апсат лица“ – силна поддршка за Алабакоски од јавноста!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

Архиепископот г.г. Стефан до Вартоломеј: Ве молиме – не заборавајте нѐ, помагајте ни да растеме

Вести20 hours ago

Мицкоски: Нема да прифатам менување на Уставот по бугарски барања и по цена на мојата политичка кариера

ХРОНОЛОГИЈА3 weeks ago

Во Ваташа е објавено дигање на Тиквешкото востание против српскиот окупатор, за кое долго молчеа и историчарите

Лајфстајл4 weeks ago

Ужасна исповед на славната пејачка: Сопругот ме дрогираше, ја забремени дадилката и не ми дозволи да го видам татко ми кој умираше

НА ДЕНЕШЕН ДЕН1 month ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Oд предавство во Могила загинаа војводите Цветков и Дедо Андреја со 14 комити во бој со 300 души аскер

Вести1 month ago

КОВАЧКИ: Ковачевски и СДСМ да кажат дали знаеле и дали учествувале на средбите на Талат Џафери со лица кои се ризик за безбедноста

Вести2 months ago

Мицкоски: ВМРО-ДПМНЕ нема да поддржи отворање на Уставот

ХРОНОЛОГИЈА2 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 04

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 months ago

Денеска е Велигден

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 months ago

Свети Георгиј Исповедник

ХРОНОЛОГИЈА3 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 03

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 months ago

ВОЗБУДЛИВА ПРИКАЗНА ЗА МОШТИТЕ: Ова е вториот гроб на светиот Лазар во Ларнака на Кипар

Лајфстајл3 months ago

Концертен рекорд на Ацо Пејовиќ во СКОПЈЕ: Над 12.000 луѓе наизуст пееле, публиката „во транс“ на песните од Тома!

Вести3 months ago

ЗГРОЗЕН СУМ ОД ОВАА ДРЖАВА И СУДСТВО – се огласи таткото на загинатата Викторија, мајката се гушеше во солзи!

Историја

ЛЕГЕНДИ1 day ago

Александар Кошка ( 1873 – 1907 )

Роден е роден 1873 година во влашкото село Гопеш, Битолско. Во Битола се школува во Романската гимназија, а потоа студира...

ЛЕГЕНДИ1 day ago

Александар Китанов – Сандо

Александар (Сандо) Китанов (1881 –23. XII 1906) е македонски учител, револуционер и војвода. Бил активен член на Македонската револуционерна организација...

ЛЕГЕНДИ1 day ago

Александар Евтимов (1874 – 1939)

Александар Евтимов (1874 – Софија, 1939) е македонски револуционер, преспански и прилепски војвода на ТМОРО, учител и публицист. Учествувал во...

ЛЕГЕНДИ1 day ago

Алберт Сониксен (1878 – 1931)

Алберт Сониксен (5. V 1878 – 16. VIII 1931) е американски новинар и публицист, кој ја поддржува македонската револуционерна борба....

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

МИСТЕРИЈАТА ТРАЕ: Македонското национално прашање му пресуди на Кочо Рацин!?

Рацин бил смртно ранет, но не починал веднаш, туку неколку часа подоцна. Иако имало доволно време да биде однесен до...

ХРОНОЛОГИЈА3 weeks ago

Во Ваташа е објавено дигање на Тиквешкото востание против српскиот окупатор, за кое долго молчеа и историчарите

Тиквешкото востание, кое долго време било табу-тема и за историчарите, е прво востание во Македонија по Илинденското, дигнато десет години...

ЛЕГЕНДИ3 weeks ago

Димитар Ангелов – Габерот

Димитар Ангелов – Габерот (14. X  1916 – 10. VI 1943) е македонски деец на комунистичкото движење и еден од...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 weeks ago

Денес се навршуваат 2345 години од смртта Александар III Велики

Денес се навршуваат 2345 години од смртта на најголемиот светски војсководец и Крал на Македонија и Македонците, фараон на Египет...

ЛЕГЕНДИ4 weeks ago

Лазар Велков Тодев (1880 – 1924)

Лазар Велков Тодев (1880 – 22 септември 1924) познат како Дивљанец или Дивљански, е македонски револуционер и војвода на Внатрешната...

ЛЕГЕНДИ4 weeks ago

Јордан Сиљанов – Пиперката

Јордан Сиљанов – Пиперката (23. VI 1870 – 10. VIII 1903) – македонски револуционер, член и демирхисарски војвода на ТМОРО....

Популарни вести

AllEscortAllEscort