Connect with us

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

КИТЕВСКИ: Ѓорче Петров во македонската народна песна

Published

on

Марко КИТЕВСКИ

Во македонското револуционерно движење од крајот на 19 и почетокот на 20 век Ѓорче Петров зазема значајно место. Неговото име секогаш се врзува со имињата на најзначајните личности на ова движење: Гоце Делчев, Даме Груев, Пере Тошев, Јане Сандански и др. Еден бугарски поет близок пријател на нашите раволуционери Антон Страшимиров Ѓорчета го нарекува „разумот на револуционерна Македонија“.

Македонската народна песна од епохата на Илинден ги опева сите поважни настани од овој период го опева самото востание ги опева најважните случувања десетина години пред востанието и исто толки години потоа, повеќето провали, најважните борби, загинувањето на многу јунаци и сл.

Во изминатиот период се запишани и објавени многу народни песни во зборници, списанија, весници, пригодни публикации и сл. За Ѓорче Петров се запишани и објавени релативно малку песни. Според неговото место во македонското ослободително движење, би требало да ги има многу повеќе. Сепак и овие заслужуваат внимание и даваат можност да се изведат некои заклучоци во врска со нашата револуционерна народна песна. Прв пат за песните за Ѓорче проговори Гане Тодоровски уште во 1968 година, кога во вториот број на списанието „Македонски фолклор“ објави две песни за овој наш револуционер. Притоа напиша некои согледувања кои што и денес се актуелни, и даваат одговор на некои прашања во врска со оваа наша песна.

Првата песна што ја објави Гане Тодоровски во овој труд е негов запис, а другата му ја отстапил Васил Хаџиманов. Неговиот запис е од 1949 година кога како член на една научна експедиција предводена од професорите Харалампие Поленаковиќ и Крум Тошев престојувал во селото Тројаци, Прилепско, и од устата на тогаш седумдесетгодишниот Камче Михајлов Петров, близок роднина, потомок на Ѓорче Петров ја запишал оваа песна. Притоа запишал и сеќавања за Ѓорчета, што се раскажувале во семејната лоза на неговите потомци во Тројаци. Оваа песна ја опева борбата во селото Чаништа, Мариовско, кога четата на Ѓорче била сардисана и се спасиле само благодарение на неговата снаодливост и остроумност.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Тергнал ми Ѓорче ув Мариово, со неговата верна дружина, дружина деведесет-пет души, да обиколи пусто Мариово, да организува села Мариовски. Ми го сардиса над Чаништа село, во високата планина. Се биеја три дни и три ноќи… Итн.

И во услови кога ги потрошиле бомбите и патроните и кога се нашле во безизлез во борбата со многу посилниот непријател Ѓорче предложил да ги истркалаат букарите и со тоа да го залажат аскерот.

Ѓорче измисли букари со вода: – Ќе ги истркаламе, белки Турци пат ќе ни отворат. Итн. Откако ги истркалале букарите, а Турците помислиле дека тоа се бомби се разбегале, а Ѓорче со неговите четници се спасиле: Сите се спасиле, тројца сал паднале. Очигледно народниот пејач создал песни во духот на револуционерната песна од овој период.

Песната повеќе има амбиција да биде информација за историските настани отколку поетски состав. Другата песна што ја објави Гане Тодоровски во овој труд ја добил од Васил Хаџиманов, познатиот собирач и интерпретатор на македонски народни песни, а овој пак ја запишал во селото Пуста Река, Крушовско, од 40-годишната Цвета Билјановска.

Оздола идит потера, потера од милазимот, кога ми Ѓорче видело, извикна Ѓорче провикна: – Еј гиди Јордан Пиперка земи си Ордан бомбата… Итн.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Значи во оваа песна Ѓорче е во комуникација со Јордан Пиперката иако се знае дека кога Ѓорче водел чета нив Македонија, Јордан Пиперката веќе бил загинат. Загинал за време на самото Илинденско востание. Оваа песна што е објавена уште еднаш во истиот број 2 на списанието заедно со други песни за Ј. Пиперката повеќе е блиска со традиционалното народно пеење, има поизедначен стих.

Песната била емитувана на Радио-Скопје. Во зборникот „Ѓорче Петров и Пере Тошев“ што ги содржи материјалите од симпозиумите одржани во Прилеп по повод годишнините од убиствата на Ѓорче Петров и и на Пере Тошев објавен е рефератот на Здравко Божиновски со наслов „Ѓорче Петров во народната песна“. Откако констатира дека во неколкуте познати песни се опеваат два мотива: борбата во Чаништа и подмолното убиство во Софија, авторот споменува целосно или во фрагменти неколку (четири) песни за Ѓорче Петров без притоа да ги наведе изворите на овие песни. Во првата песна посветена на борбата во Чаништа се споменуваат уште и Јово Црногорчето, војвода Попов, Лазар Поп Трајков… а потоа се опева самата борба, букарите измислени од Ѓорчета и спасувањето на четата.

Втората песна е онаа, веќе споменатата песна за Ѓорче и Јордан Пиперката, третата е за убиството на Ѓорчета во Софија. Бог да го бие Реџепа, што ми го уби Ѓорчета, едно попладне в Софија… Четвртата песна е најблиску до народно-поетската традиција. И оваа песна го опева убиството на Ѓорчета. А бре моме Македонке, зошто плачиш, зошто жалиш? Дал’ те либе оставило, да те мајка искарала? Итн. И завршува со стиховите: Абер дојде од Софија, го убиле Ѓорче Петров славен јунак од Прилепа… И во текстот „Музичката карактеристика на една народна песна за Ѓорче Петров“ од Ѓорѓи Здравев, објавен во истиот зборник се споменуваат овие песни за Ѓорчета. Филип Каваев во трудот „Пере Тошев низ нашите народни песни“ објавен во истиот зборник, пишува дека во една песна со повеќе варијанти и во една варијанта објавена во списанието „Илинденски настани“ (г. 1. бр. 1, Битола 1971.) наместо името на Пере Тошев стои името на Ѓорче Петров. Тоа се песните за Ѓорчета што ни се познати во овој момент.

Допуштаме да има уште неколку но тоа не го менува впечатокот дека за Ѓорчета се создадени малку песни, ако се има предвид неговото место во македонското – ослободително движење. Се покажа дека народот пееше за личностите што беа со него, за оние војводи што се движеа низ нашите села што го храбреа и што го штитеа народот. Оттука многу повеќе песни се создадени за Гоце Делчев, но и за Јордан Пиперката, Питу Гули, Јане Сандански и други војводи кои почесто беа меѓу народот. Се покажа дека македонското село ја создавало народната песна за себе, за своето ниво, за своите потреби…

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Во Ново Село е роден војводата Славејко Арсов, во Прилеп М. А. Ченто, а во Штип загинал народниот херој Славчо Стојменски

Published

on

На денешен ден се случиле повеќе важни настани од историјата на македонскиот народ, а меѓу нив е раѓањето на војводата Славејко Арсов, како и на првиот претседател на АСНОМ, Методија Андонов Ченто.

На овој ден во месноста Бигла во Егејска Македонија здружените лерински и костурски одреди го десеткувале турскиот гарнизон, а во Штиип загинал народниот херој Славчо Стојменски.

На 17 август 1878 во штипско Ново Село е роден Славјеко Арсов, македонски револуционер и војвода во Битолскиот револуционерен округ, бил соработник на Гоце Делчев и учесник на Смилевскиот конгрес во мај 1903 година, како и во Илинденското востание од 1903 година. На врвот Лингура, кај селото Долно Ѓуѓанце, Светиниколско, во борба против турската војска загинал на 22 јуни 1904 година. На денешен ден 1902 година во Прилеп е роден Методија Андонов – Ченто, македонски револуционер и државник, прв претседател на Иницијативниот одбор за свикување на Првото заседание на АСНОМ и прв претседател на Президиумот на АСНОМ. Тој се борел за правата и за слободата на македонскиот народ, за вистината за Македонија. Поради несогласување со некои ставови на тогашниот режим на ДФ Југославија, во 1946 година, со пресуда на Окружниот суд во Скопје, бил осуден според Законот за кривични дела против народот и државата и тоа со лишување од слобода 11 години. Умрел во Прилеп, на 24 јули 1957 година. Во октомври 1990 година бил рехабилитиран. На 17 август 1903 година во месноста Бигла, близу до селото Арменско, Егејска Македонија, здружените лерински и костурски одреди на македонските востаници извојувале голема победа над турската војска и го десеткувале турскиот гарнизон. Својот бес по поразот непријателот го истурил врз Арменско. Селото било опожарено, а околу 130 жени, деца и старци биле убиени и масакрирани. На овој ден во 1943 година во Штип, во борба против бугарската окупаторска полиција, загинал Славчо Стојменски, народен херој. Роден е во Штип, на 16 октомври 1921 година.

Continue Reading

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

ЕМОТИВНА РЕАКЦИЈА НА Д-Р НАЈДОВСКИ ДО Д-Р ЃОРГИЕВ: За 240.000 евра ја продаде историјата на Македонија, да ти тежат засекогаш!

Published

on

Предавникот Драги Ѓоргиев за грст евра ја продаде историјата на Македонија, вели во својата емотивна реакција проф. д-р Ицо Најдовски Перин, кој живее и работи во Австралија. – Демонстрации пред неговото работно место и да не смее да се појави предавникот Драги Ѓоргиев, кој за 240.000 евра ја продаде историјата на Македонија! И во гробот да ти тежат парите, пишува во емотивната реакција Најдовски Перин. Тој долги години живее и работи во Австралија, а има докторирано во Македонија на тема историја. Реакцијата се однесува на „резултатите“ од македонско-бугарската комисија за историја чиј коопретеседател е Ѓоргиев. Видеото може да го отворите ТУКА.

Continue Reading

НА ДЕНЕШЕН ДЕН

ИСТОРИЧАРИТЕ ВО СОФИЈА ТРИУМФАЛНО: Прва победа за бугарската наука во 2-годишната битка, на ред се јазикот, Миладиновци, Гоце Делчев…

Published

on

Двегодишната битка за одбрана на бугарската позиција во историските спорови со Македонија стигна до прва победа, соопшти бугарскиот Национален круг „За Македонија“, платформа во која членуваат бугарски професори – историчари и лингвисти. Оценката уследи откако министерствата за надворешни работи на Македонија и на Бугарија вчера ги објавија усогласените препораки на заедничката Комисија за историски и образовни прашања за заедничко чествување на пет личности и пет препораки за учебниците по историја. Овие препораки триумфалистички се поздравени од Националниот круг „За Македонија“, со изјава која ја пренесоа бугарски медиуми. – Победа за бугарската историска наука! Двегодишната битка за одбрана на бугарската позиција во однос на историските спорови со С. Македонија стигна до првата победа! Колегите во Скопје официјално го признаа очигледното, што и тие го знаеја всушност многу добро. Цар Самуил е бугарски цар, учениците на Кирил и Методиј на покана на кнезот-покрстител Борис-Михаил го шират нивниот збор низ Бугарското царство, Преслав и Охрид се бугарски книжевни центри. Сето тоа треба да биде запишано во учебниците на децата во РСМ, се вели во изјавата на „Националниот круг за Македонија“. Неколку членови на оваа платформа – бугарски историчари и лингвисти, во јуни годинава го посетија Европпарламентот за таму да ја претстават и заштитат бугарската позиција во тековните преговори со Македонија. Замислени како група за „брза реакција“, како што наведоа, целта им била и на европратениците да им објаснат дека „почеток на преговори на РСМ со ЕУ е можен само откако таа земја ќе ги исполни условите што ги бара Бугарија, односно да се разјасни вистината за историските прашања што ги оспорувала РСМ, бидејќи историските документи говореле целосно во полза на бугарската кауза". Врз основа на таа реализирана активност, денес сметаат дека имаат удел во „првата победа". – Сметаме дека за тоа придонесе и посетата на Европскиот парламент во Стразбур на говорниците од Националниот круг „За Македонија“ – професорите Николај Овчаров, Ана Кочева, Пламен Павлов и Спас Ташев, како претставници на Бугарската академија на науките и на Универзитетот Велико Трново „Св. Кирил и Методиј“. Ќе потсетиме дека токму во тоа време се слушаа гласови од владата на четирипартитната коалиција – ‘доста е со оваа историја', ‘да им свртиме грб на историските проблеми' итн. Но, нашите гласови беа слушнати и вградени во т.н. француски предлог, прифатен во двете земји. Се надеваме дека и понатаму ќе продолжиме да ги браниме бугарските интереси во споровите за јазикот и за личности како браќата Миладиновци и Гоце Делчев“, порачаа од Националниот круг „За Македонија". Извор: Дојче Веле

Continue Reading
Advertisement
Вести4 hours ago

„Владата и МОН ги укинаа стипендиите на македонските граѓани кои ќе успеат да се запишат на најдобрите 100 светски универзитети според Шангајската листа“

Вести4 hours ago

Комисијата за култура на ВМРО-ДПМНЕ смета дека целосно е погрешна одлуката на ДФРМ да ја додели „Големата ѕвезда на македонскиот филм” токму на оној кој беше на чело на овие разорни процеси

Вести4 hours ago

Близу 500 заболeни, 3 лица го загубија животот: Ова е најновата Ковид статистика, преку Мој Термин пријавени за починати уште петмина

Вести4 hours ago

Бесими: Не ни треба триумфално решение, туку најоптимално решение за прогресивниот данок

Вести4 hours ago

Поскапува дизелот

Вести12 hours ago

Централна свеченост по повод Денот на Армијата

Вести12 hours ago

Учебниците по историја треба да се сменат до учебната 2024/25, опозицијата обвинува дека историските прашања се предмет на договарања

Вести12 hours ago

Почнува 13. издание на Фестивалот на креативен документарен филм „МакеДокс“

НА ДЕНЕШЕН ДЕН13 hours ago

ДЕНЕСКА Е СВ. ЕВСИГНИЈ: Војник беше цели 60 години, пострада и се пресели во Небесното Царство во длабока старост

НА ДЕНЕШЕН ДЕН13 hours ago

КАЛЕНДАР НА МПЦ: Денеска е Св. маченик Евсигниј

ХРОНОЛОГИЈА4 weeks ago

ЧЕРЧИЛ ЗА НАШАТА ДРЖАВА: ЦЕЛАТА ИСТОРИЈА НА ЕВРОПА Е ПОВРЗАНА СО МАКЕДОНИЈА, ЗАТОА СИТЕ ЈА НЕГИРААТ

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Роден е Александар Македонски – од мајка му добил копнеж за херојска слава, од татко му Филип војничка дарба

Вести4 weeks ago

Перо Камиказа: Татко ми, кој е жив и е од Егејска Македонија, на 95 години ми рече да ви ги поставам следните прашања

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Бугарските фашисти во Софија ги стрелаа македонските поети и патриоти Никола Јонков Вапцаров и Антон Попов

Вести4 weeks ago

ГОВОРОТ НА ОМРАЗА НЕ ПОЧНАЛ ОД ВЧЕРА: Македонците ги мразат Бугарите, пишувал британскиот весник Тајмс уште во 1915 година

Вести4 weeks ago

Порака од внуката на Вера Циривири-Трена до власта: Ќе изгубите, вистината не се брише со потписи на предавници!

Вести4 weeks ago

Прогласување кризна состојба, но без рестрикции – земјава пред енергетски најтешката зима

Вести4 weeks ago

АКАДЕМИК КОЦАРЕВ: Македонија во 2084-та е „делумно рамноправна членка на ЕУ“, но веројатно е дека Македонците во неа се целосно истребени

Лајфстајл4 weeks ago

15 вистински причини зошто е убиен Гадафи

Вести4 weeks ago

Николоски: За едно фотографирање во Брисел Владата на СДСМ и ДУИ ја понижи цела Македонија

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 months ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Oд предавство во Могила загинаа војводите Цветков и Дедо Андреја со 14 комити во бој со 300 души аскер

Вести3 months ago

КОВАЧКИ: Ковачевски и СДСМ да кажат дали знаеле и дали учествувале на средбите на Талат Џафери со лица кои се ризик за безбедноста

Вести4 months ago

Мицкоски: ВМРО-ДПМНЕ нема да поддржи отворање на Уставот

ХРОНОЛОГИЈА4 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 04

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

Денеска е Велигден

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

Свети Георгиј Исповедник

ХРОНОЛОГИЈА4 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 03

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

ВОЗБУДЛИВА ПРИКАЗНА ЗА МОШТИТЕ: Ова е вториот гроб на светиот Лазар во Ларнака на Кипар

Лајфстајл4 months ago

Концертен рекорд на Ацо Пејовиќ во СКОПЈЕ: Над 12.000 луѓе наизуст пееле, публиката „во транс“ на песните од Тома!

Вести4 months ago

ЗГРОЗЕН СУМ ОД ОВАА ДРЖАВА И СУДСТВО – се огласи таткото на загинатата Викторија, мајката се гушеше во солзи!

Историја

ЛЕГЕНДИ4 weeks ago

Антон Попов

Антон Попов (с. Игуменец, Петричко, Пиринска Македонија, 23. VII 1915 – Софија, 20. X 1942) – македонски поет, раскажувач, новинар,...

ЛЕГЕНДИ4 weeks ago

Никола Јонков Вапцаров

Никола Јонков Вапцаров (Банско, Пиринскиот дел на Македонија, 24. XI 1909 – Софија, 23. VII 1942) – е македонски поет...

ХРОНОЛОГИЈА4 weeks ago

ЧЕРЧИЛ ЗА НАШАТА ДРЖАВА: ЦЕЛАТА ИСТОРИЈА НА ЕВРОПА Е ПОВРЗАНА СО МАКЕДОНИЈА, ЗАТОА СИТЕ ЈА НЕГИРААТ

Винстон Черчил е еден од поважните политичари на 20 век. Најпознат е по неговата улога во Втората светска војна како премиер...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Петар Самарџиев  (1877 – 1906 )

Петар Самарджиев (1877 – 21.VI 1906 ) е македонски револуционер, Тиквешки војвода на Македонската револуционерна организација. Бил член на тајниот...

МАКЕДОНСКИ КРАЛЕВИ1 month ago

Последниот антички македонски крал Персеј (212-165 п.н.е) ,владеел од 179 до 168 година пред нашата ера. Тој бил син на...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Александар Кошка ( 1873 – 1907 )

Роден е роден 1873 година во влашкото село Гопеш, Битолско. Во Битола се школува во Романската гимназија, а потоа студира...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Александар Китанов – Сандо

Александар (Сандо) Китанов (1881 –23. XII 1906) е македонски учител, револуционер и војвода. Бил активен член на Македонската револуционерна организација...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Александар Евтимов (1874 – 1939)

Александар Евтимов (1874 – Софија, 1939) е македонски револуционер, преспански и прилепски војвода на ТМОРО, учител и публицист. Учествувал во...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Алберт Сониксен (1878 – 1931)

Алберт Сониксен (5. V 1878 – 16. VIII 1931) е американски новинар и публицист, кој ја поддржува македонската револуционерна борба....

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

МИСТЕРИЈАТА ТРАЕ: Македонското национално прашање му пресуди на Кочо Рацин!?

Рацин бил смртно ранет, но не починал веднаш, туку неколку часа подоцна. Иако имало доволно време да биде однесен до...

Популарни вести