Connect with us

Вести

ГРУЕВСКИ ЗА ЕДНА ИСТОРИСКА ДИЛЕМА: Кој бил во право, Делчев или Груев?

Published

on

“Подобро ужасен крај, отколку ужас без крај” беше синтагмата која го водеше во пред илинденскиот период еден од шесте основачи на МРО и нејзин секретар Дамјан Груев, роден на 19 јануари 1871 година во Смилево, убиен на 23 декември 1906 во Русиново.

Оваа синтагма е позната уште од времето на француската револуција, но на македонските простори и во македонската историографија од современата историја се поврзува со зборовите и позицијата на Даме Груев во предвечерјето на Илинденското востание кон крајот на 1902 и 1903 година кога се воделе бројни дебати дали е дојдено времето или е преурането кревањето на општонародно востание, а подоцна и во каква форма да биде.

“Кој бил во право”, Делчев или Груев кој формално го зачленил и заколнал Делчев во организацијата во црквата Света Богородица во штипската населба Ново Село, или подоцна “кој бил во право Карев или Питу Гули” кога се одлучува да се напушти речиси опколеното Крушево, ќе остане вечна тема за дискусија со поделени мислења.

Не е наше, и не е во ред, после 120 години, од денешен аспект, со денешните информации кои ги имаме и далеку помирен, помалку ризичен, не толку како тогаш сиромашен и тежок живот, како и слободата што ја уживаме во ослободена Македонија, да судиме околу тоа и да се правиме многу умни, односно неможе да се сватат овие луѓе со денешни очи.

Оние кои ги интересира оваа проблематика најпрвин со многу читање и истражување на историски и архивски документи треба длабоко да проникнат во времето, “длабоко да спуштат сонда во тоа време и околности”, да ја проучат и историјата на секојдневниот живот тогаш, маките и тортура на македонците и на сите што живееле заедно тогаш во тоа време, економско општествените, политички, воени и меѓународни состојби, стравовите, очекувањата и ризиците на тоа време, а дури потоа да се обидеме да ги разбереме мотивите и околностите на двете страни од тогаш и да кажеме под кои околности, мотиви и размислувања едните се определиле за еден, а другите за друг пат и одлука, и од сето тоа да извлечеме поука за иднината.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Сите тие се синови на Македонија кои независно на нивните разлики, размислувања, лични карактери, повремени компромиси и прилагодувања кои морале да ги прават во дадени околности, разни привремени сојузништва на кои биле приморани за да опстанат и да ја продолжат борбата, стратешки капацитети, храброст, грешки, слабости, предности, визионерство и аналитичност итн порано или подоцна ги положија животите за слободна Македонија.

За славниот македонски херој и учител во неколку градови и села низ Македонија – Дамјан Груев не треба посебно да се зборува и пишува бидејќи е добро познат на пошироката јавност во Македонија неговиот животен и револуционерен пат. За среќа тој не е од оние македонски револуционери кои речиси половина век беа стигматизирани и сатанизирани од поствоената комунистичка историографија, иако кај дел од нив имало дилеми дали со него можеби не погрешиле.

Даме Груев, кој бил и член на раководството на илинденското востание во битолскиот револуционерен округ и активен учесник во него, и како искусен и авторитетен војвода можеби и главен балансер и човек кој најмногу допринел да се контролира мирот меѓу присутните кој на моменти се заканувал да излезе од контрола и да заврши со меѓусебни убиства на лице место за време на Рилскиот Конгрњс во 1905 година, низ својот живот освен низ планините и селата, крстател на релација Солун, Белград и Софија, делумно заради оформување на неговото образование, а делумно заради средби поврзани со револуционерните цели на Организацијата, заробен па ослободен од просрпските чети во Македонија, затворен од исманлиските власти речиси три години, на почеток во Битола каде од затворот раководел со органзацијата а потоа префрлен во затворот Бодрум (Подрум) Кале во денешниот познат туристички град Бодрум во Турција заедно со поголем број други раководители на организацијата, уште како жив бил жива легенда, а по убиството замина во легендите засекогаш.

Споменикот кој се постави во 2009 година на централниот плоштад Македонија во Скопје, документарниот филм кој се снимаше неколку години подоцна, називите на образовни и спортски објекти, како и улици, издадените книги и истражувања итн се само потсетување и начин на запознавање на новите генерации на овој македонски великан и на овој славен и херојски дел од македонската историја.

Се додека ги славиме хероите ќе се раѓаат нови херои!

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Вести2 days ago

Димитриевски за БНТ: Гоце Делчев е симболот на македонизмот

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 days ago

„ВИМА“: Македонци не постојат!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН7 days ago

Свети преподобни Макарије Велики

Вести7 days ago

Додека моето рамо ја носи пушката, ниеден бугарски офицер не смее да стапне во Македонија!

(Насловната фотографија е од Музејот на македонската револуционерна борба: Павел Шатев ја предава главата на гемиџијата Марко Бошњаков на неговото семејство во Охрид, во 1908 година)
НА ДЕНЕШЕН ДЕН1 week ago

Осуден на тивка смрт од комунистичкиот режим, во Битола починал Павел Шатев, последниот гемиџија

Вести2 weeks ago

Пандов: Патриотскиот институт на роденденот на Гоце Делчев ќе оддаде целодневна херојска стража на неговиот гроб

Вести2 weeks ago

Мицкоски: Уставни измени во овој парламентарен состав нема да има, ја предупредувавме владата да не прифаќа се

Вести2 weeks ago

Еве што пишувало на саркофагот на Делчев

Вести2 weeks ago

Како еден Македонец од Пиринска Македонија со солзи во очите ја пресретна бугарската делегација на гробот на Делчев! 

Вести2 weeks ago

Народот се организира на социјалните мрежи

Вести2 weeks ago

Адвокатот што доби пријава за Сонцето од Кутлеш: Аирлија нека е, ние Македонците не се плашиме на нашите душмани

Вести3 weeks ago

ГРУЕВСКИ ЗА ЕДНА ИСТОРИСКА ДИЛЕМА: Кој бил во право, Делчев или Груев?

Вести2 weeks ago

Џамбаски нема да се доближи до гробот на Делчев – доаѓаат и Македонците од Србија!

Вести2 weeks ago

Пандов: Патриотскиот институт на роденденот на Гоце Делчев ќе оддаде целодневна херојска стража на неговиот гроб

Вести7 days ago

Додека моето рамо ја носи пушката, ниеден бугарски офицер не смее да стапне во Македонија!

Вести4 weeks ago

ТВ Алфа бара да го емитува „Црвениот поет“, кој се чува во фиока за да не се расипеле односите со Бугарија

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Францускиот сликар Беноист, како војник од 1914 до 1918-та, насликал серија мотиви од Тиквеш до Солун

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

СУДЕНИ ЗА ВМРО

Вести2 weeks ago

Еве што пишувало на саркофагот на Делчев

Занимливости2 weeks ago

Бугарскиот писател Стефан Цанев во гостувањето на бугарската национална ТВ

Историја

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 days ago

„ВИМА“: Македонци не постојат!

Дарко ЈАНЕВСКИ „Македонска нација е едно од прашањата по кои секоја спогодба е невозможна. Скопските управувачи веруваат во постоење на...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

СУДЕНИ ЗА ВМРО

Безскрупулозните и најсвирепи убиства се направени меѓу 15 и 16 јануари 1945 г. во месноста Лечиште кај Велес на 53...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Францускиот сликар Беноист, како војник од 1914 до 1918-та, насликал серија мотиви од Тиквеш до Солун

Францускиот сликар Амабл Беноист (Amable BENOIST) се родил во Париз на 24 фебруари 1886 година. Татко му, Еуген Гарди (Eugène...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Заедничка литургија во Лесновскиот манастир

Денес во Лесновскиот манастир Поглаварот на Македонската Православна Црква-Охрдиска Ахиепископија, Неговото Блаженство г. г. Стефан Архиепископ Охридски и Македонски и...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

МАКЕДОНЦИ ВО АРГЕНТИНА: Евтим и Илинка Петко од Шула дошле во Буенос Аирес во 1917 каде живее нивната 81-годишна ќерка Ирма

Има илјадници приказни за Македонци кои бегајќи од сите делови од Македонија, кои биле под окупација, оделе и во најдалечните...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Ристо Крле (1900 – 975)

Ристо Крле (3. IX. 1900 – Скопје, 29. X. 1975) е македонски драмски автор, еден од основоположниците на македонската драмска...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

Во Егејска Македонија има Македонци во 500 села

За националните прашања во Грција решава „длабоката држава“ вели Павле Воскопулос Филипов од Виножито, партијата на Македонците во Грција. Тој...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Aцо Шопов (1923 – 1982)

Aцо Шопов (20. XII. 1923 – 20. IV. 1982) е македонски поет и преведувач, есеист и борец на НОВМ во...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

НАУЧНА АКАДЕМИЈА ВО ПРИЛЕП: Ѓеорѓија Кастриот – Искендер, крал на Епир и Македонија, втор Александар Македонски

Во Прилеп денеска се одржа научна академија посветена на Ѓеорѓија Кастриот – Искендер.

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Коле Неделковски

Глас од Македонија О, трајте, трајте, тирани ниедни!Доста се тија лаги и злоба –пакостен глас од устите гаднинад мојот народ...