Connect with us

ЛЕГЕНДИ

Гоце Делчев (1872 – 1903)

Published

on

Георги Николов Делчев е роден на 23 јануари (4 февруари, нов стил), 1872 во Кукуш, Егејска Македонија  како прво машко дете, трето по ред на бројната фамилија Делчеви која имала вкупно девет деца. Делчев произлегува од релативно добро ситуирано семејство. Татко му Никола Делчев бил кукушанец, а мајка му Султана Нурџиева потекнува од блиското село Мурарци. Во 1879 – 1880, Гоце (Георги) Делчев започнува да го посетува прогимназијалното училиште во Кукуш. Гоце потоа го завршил средното образование во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј”. Се запишал во Военото училиште во Софија во 1891. Подоцна, како питомец во военото училиште во Софија тајно ги посетувал социјалистичките кружоци и ја ширел социјалистичката литература, за што е исклучен од училиштето. Делчев станал учител во Бугарското машко трикласно училиште во Штип (Ново село), заедно со Туше Делииванов во 1894 каде што се запознава со Даме Груев, еден од основачите на ТМОРО. Како резултат на блиското пријателство меѓу двајцата, Делчев и се придружил на Организацијата во 1895 набрзо станувајќи еден од нејзините водачи.

Во летото 1896, во Солун се одржува конгрес на македонските и одрински револуционерни сили. На конгресот присуствува и Гоце Делчев. Гоце Делчев и Ѓорче Петров се ополномошни да изработат Устав и Правилник, а изработениот устав носи наслов: „Устав на Тајната Македоно-Одринска Револуционерна Организација”. Кон крајот на летото на 1896 година станува главен учител во бугарското православно второкласно училиште во Банско, Разлошко. На 1 ноември истата година поради здравствени проблеми си подава оставка.

На почетокот на јануари 1898 год. се установува четничкиот институт, а Гоце Делчев е назначен за началник (испектор) на сите чети во Македонија.

За време на честите обиколки низ Македонија работи на создавање организациона мрежа со здрави и цврсти бази, комитети и комитски чети на Организацијата. Цел е автономија или целосно ослободување на Македонија и Одринско од османлиското ропство и создавање на независна македонска држава.

        За да го отстрани, или барем да го неутрализира разбивачкото влијание на бугарскиот двор и другата организацијата на македонските емигранти во Бугарија тн. ” Врховен македонски комитет”, Гоце, и како задграничен претставник, активно дејствувал врз нивните претставници да се откажат од неповиканото мешање во внатрешните работи на Револуционерната организација, која претставува единствен легитимен претставник на македоно-одринското ослободително движење, и да дејствуваат само како помошна сила за материјално помагање на Организацијата.

      Во нивното отстранување, Гоце водел бескомпромисна борба против мешањето на бугарските влади и челниците на врховистичкиoт македонски комитет. Најпечатливи одгласи од неговата борба за зачувување на единството од надворешните мешања имала неговата отворена реплика со претседателот на Врховниот комитет, генералот Николаев, кого го предупредил дека :

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

    – ”додека неговото рамо ја крепи пушката, нема да дозволи присуство на бугарски офицери во Македонија”.

      Иста цел имала неговата Директива во 1902 година за забрана на влегување на врховистичките чети од Бугарија, како и предупредувањето до официјална Бугарија да не мисли за Македонија, туку да си ја чува Бугарија, зашто Македонците ќе си ја чуваат Македонија.

     На редовното советување во декември 1902 година, Гоце Делчев, Даме Груев, Јане Сандански и други водачи на ТМРО решаваат да не се крева фронтално востание во Македонија, туку да се води партизанска војна. Целта како што изјавил Гоце требала да биде:

                           – „Hе ние да ја победиме Турција туку таа да не нè победи нас.”

          Потоа Гоце оди на терен, а зад грб бугарскиот агент Иван Гарванов свикува јануарско советување, кое според В. Думев (кој работи со Иван Гарванов) “НЕ БЕШЕ СВИКАНО ДА РЕШАВА”. (Зборник Илинден 1903-26, стр.114).

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Во јануари 1903 година, Гоце Делчев се изјаснува отворено како прв против кревање на востание во Македонија таа година, познато потоа како „Илинденското востание”, како преран и неподготвен чекор. По негова иницијатива  било организирано советување на група македонски револуционери меѓу кои биле: Гоце Делчев, Ѓорче Петров, Јане Сандански, Пере Тошев, Михаил Герџиков и други македонски револуционери од централистичкиот лагер на TМРО.

         На собирот свои излагања имале Гоце Делчев, Јане Сандански, Ѓорче Петров и др. Тие сметале дека меѓународната и внатрешната ситуација на Македонија не е поволна за кревање востание; собирот се искажал против решението за подигање на востание.

    …централна организација не била создадена, туку имало неколку мали организации. За неколку години, како и да е, една станала доминантна, таа која што го имала Делчев за лидрер (до убиство). Груев, сегашен шеф на битолскиот округ, Ѓорче Петров и Христо Татарчев како надворешни претставници, тие ги зеле зборовите на Гледстоун за нивно мото „Македонија на македонците”.

     Според Пејо Јаворов, поет и чест сопатник на Гоце Делчев, Гоце заклучил дека: “…TМРО всушност тргнува по патот на самите врховни комитетети против кои беше војувала најжестоко……кога Гоце ги читаше писмата, а тој ги беше препрочитал неколку пати од очите му се одронија солзи, кои паднаа врз шифрираните редови. Гоце чувствуваше дека останува сам: со своите планови, со своите мечти, со своите идеали , со деcетиците чети и со целиот македонски народ!”

    На 19 јануари 1903 година, Гоце Делчев со четатa  тргнува за Македонија; со него е и Јаворов. Истиот ден пристигаат во Самоков. На 19 март Гоце Делчев со својата чета го минира мостот на р. Ангиста; во воздух бил дигнат и тунелот на железничката пруга. На 19-20 април истата година Гоце Делчев пристигнува во Солун, а сместен е во просториите на Солунската бугарска машка гимназија. Тој има неколку среќавања со Даме Груев и со него го разгледува прашањето за подигање на востанието.

      Гоце го напушта Солун и излегува низ вардарската капија и со воз се префрла во правец на Сер.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

      Вечерта на 2 мај Гоце Делчев пристига во с. Баница, на мала оддалеченост од Серез. За престојот на Гоце Делчев во Баница известена е турската управа  за движењето на Гоце и неговата чета .

           >>>>>> Гоце бил предаден уште во Cолун кога бил во бугарската гимназија од страна на ”бугарското тајно револуционарно братство”   и  Иван Гарванов, кое сега делувало во редовите на ТМРО ,  уште кога бил во Солун а потоа следен <<<<<<

     Во зорите на 4 мај 1903 год. Гоце Делчев и неговата придружба се известени од јатаците дека се опсадени од турската војска (аскер). Гоце наредува да излезат од куќата каде биле сместени и да се повлечат за да го спасат селото од зулум. Во текот на денот, на 4 мај 1903 во борбите при излегување од село Баница, Гоце Делчев бил погоден во левата града, паднал врз пушката, се обидел да се крене и паднал мртов.

   Гоцевата саможртва за делото на ослободувањето на народот во Македонија и Одринско и создавање на независна или автономна македонска држава му  донесе  признание и почит. Неговото име стана легенда, вткаена во свеста на македонските народни маси. Неговото име ги возбудуваше македонските поколенија, со тоа име македонските прогресивни сили ја водеа во сосема нова општествено-политичка ситуација борбата на македонскиот народ за национално и социјално ослободување.

       Неговите посмртни останки прво се чуваат во Баница до 1917 година, кога се пренесени во Ксанти, а потоа во Софија. До 1923 година, ковчежето со коските се чува во домот на Михаил Чаков, а на него пишувало „Ги заколнуваме поколенијата што доаѓаат светите коски да бидат погребени во главниот град на независна Македонија. Август 1923, Илинден”. Заветот е исполнет и на 11 октомври 1946 година се пренесени во Скопје, во црквата Свети Спас.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Вести2 days ago

Димитриевски за БНТ: Гоце Делчев е симболот на македонизмот

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 days ago

„ВИМА“: Македонци не постојат!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН7 days ago

Свети преподобни Макарије Велики

Вести7 days ago

Додека моето рамо ја носи пушката, ниеден бугарски офицер не смее да стапне во Македонија!

(Насловната фотографија е од Музејот на македонската револуционерна борба: Павел Шатев ја предава главата на гемиџијата Марко Бошњаков на неговото семејство во Охрид, во 1908 година)
НА ДЕНЕШЕН ДЕН1 week ago

Осуден на тивка смрт од комунистичкиот режим, во Битола починал Павел Шатев, последниот гемиџија

Вести2 weeks ago

Пандов: Патриотскиот институт на роденденот на Гоце Делчев ќе оддаде целодневна херојска стража на неговиот гроб

Вести2 weeks ago

Мицкоски: Уставни измени во овој парламентарен состав нема да има, ја предупредувавме владата да не прифаќа се

Вести2 weeks ago

Еве што пишувало на саркофагот на Делчев

Вести2 weeks ago

Како еден Македонец од Пиринска Македонија со солзи во очите ја пресретна бугарската делегација на гробот на Делчев! 

Вести2 weeks ago

Народот се организира на социјалните мрежи

Вести2 weeks ago

Адвокатот што доби пријава за Сонцето од Кутлеш: Аирлија нека е, ние Македонците не се плашиме на нашите душмани

Вести3 weeks ago

ГРУЕВСКИ ЗА ЕДНА ИСТОРИСКА ДИЛЕМА: Кој бил во право, Делчев или Груев?

Вести2 weeks ago

Џамбаски нема да се доближи до гробот на Делчев – доаѓаат и Македонците од Србија!

Вести2 weeks ago

Пандов: Патриотскиот институт на роденденот на Гоце Делчев ќе оддаде целодневна херојска стража на неговиот гроб

Вести4 weeks ago

ТВ Алфа бара да го емитува „Црвениот поет“, кој се чува во фиока за да не се расипеле односите со Бугарија

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Францускиот сликар Беноист, како војник од 1914 до 1918-та, насликал серија мотиви од Тиквеш до Солун

Вести7 days ago

Додека моето рамо ја носи пушката, ниеден бугарски офицер не смее да стапне во Македонија!

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

СУДЕНИ ЗА ВМРО

Вести2 weeks ago

Еве што пишувало на саркофагот на Делчев

Занимливости2 weeks ago

Бугарскиот писател Стефан Цанев во гостувањето на бугарската национална ТВ

Историја

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 days ago

„ВИМА“: Македонци не постојат!

Дарко ЈАНЕВСКИ „Македонска нација е едно од прашањата по кои секоја спогодба е невозможна. Скопските управувачи веруваат во постоење на...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

СУДЕНИ ЗА ВМРО

Безскрупулозните и најсвирепи убиства се направени меѓу 15 и 16 јануари 1945 г. во месноста Лечиште кај Велес на 53...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Францускиот сликар Беноист, како војник од 1914 до 1918-та, насликал серија мотиви од Тиквеш до Солун

Францускиот сликар Амабл Беноист (Amable BENOIST) се родил во Париз на 24 фебруари 1886 година. Татко му, Еуген Гарди (Eugène...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Заедничка литургија во Лесновскиот манастир

Денес во Лесновскиот манастир Поглаварот на Македонската Православна Црква-Охрдиска Ахиепископија, Неговото Блаженство г. г. Стефан Архиепископ Охридски и Македонски и...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

МАКЕДОНЦИ ВО АРГЕНТИНА: Евтим и Илинка Петко од Шула дошле во Буенос Аирес во 1917 каде живее нивната 81-годишна ќерка Ирма

Има илјадници приказни за Македонци кои бегајќи од сите делови од Македонија, кои биле под окупација, оделе и во најдалечните...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Ристо Крле (1900 – 975)

Ристо Крле (3. IX. 1900 – Скопје, 29. X. 1975) е македонски драмски автор, еден од основоположниците на македонската драмска...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

Во Егејска Македонија има Македонци во 500 села

За националните прашања во Грција решава „длабоката држава“ вели Павле Воскопулос Филипов од Виножито, партијата на Македонците во Грција. Тој...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Aцо Шопов (1923 – 1982)

Aцо Шопов (20. XII. 1923 – 20. IV. 1982) е македонски поет и преведувач, есеист и борец на НОВМ во...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

НАУЧНА АКАДЕМИЈА ВО ПРИЛЕП: Ѓеорѓија Кастриот – Искендер, крал на Епир и Македонија, втор Александар Македонски

Во Прилеп денеска се одржа научна академија посветена на Ѓеорѓија Кастриот – Искендер.

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Коле Неделковски

Глас од Македонија О, трајте, трајте, тирани ниедни!Доста се тија лаги и злоба –пакостен глас од устите гаднинад мојот народ...