Connect with us

ХРОНОЛОГИЈА

Во Ваташа е објавено дигање на Тиквешкото востание против српскиот окупатор, за кое долго молчеа и историчарите

Published

on

Тиквешкото востание, кое долго време било табу-тема и за историчарите, е прво востание во Македонија по Илинденското, дигнато десет години по Илинден против новиот српски окупатор.

Тиквешкото востание е објавено на 12 јуни 1913 година во кавадаречкото село Ваташа. На ова му претходела реонски собир кој се одржал од 28 до 30 мај истата година во селото Бегниште. На реонската конференција присуствувале 60 претставници на речиси сите села од Тиквешијата, на која била донесена одлука за кревање на востание.

Тиквешкото востание почнало со сигнални огнови по селата, какви што се вивнале во Мрежичко и во Рожден, најавувајки ја борбата против новиот српски окупатор кој ја заменил османлиската окупација.

Првата вооружена акција била на 19 јуни, потоа било ослободено Кавадарци како и селата од десната страна на Вардар од Демир Капија до Рожден.

Слободните седум денови биле прославени со народна веселба и со собирање помош за востаниците.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Во Тиквешкото востание за слобода на Македонија загинале околу 1.000 тиквешани од кои на 500 имињата со сигурност им се знаат, меѓу кои голем број се и жени, деца и старци, кои биле убиени, заклани и имало и живи изгорени. Освен тоа, српската окупаторска војска, за да го наплаши населението на колје врзала 150 тиквешани во центарот на Кавадарци и биле оставени да висат 30 часа под пеколното сонце. Потоа заедно со уште 50 други кавадарчани биле одведени во месноста Полјаната и таму биле стрелани. Запалени биле над 1.000 куќи, а околу 2.700 луѓе биле затворени. Српската окупаторска војска извршила голем терор и во реонот на Криволак, каде бил извршен колеж, а има сведоштва дека во фурни биле горени и деца за да го заплашат народот.

Отпор кон новиот терор и асимилацијата

Тиквешко востание е прв организиран масовен народен вооружен отпор против српската власт која ја окупирала Вардарска Македонија по повлекувањето на турските сили по Првата балканска војна. Востанието започнало на 19 јуни 1913 година, во Тиквешијата и траело седум дена. Тиквешкото востание е самостојно дело на тиквешкото население, спонтано организирано и раководено од месните дејци, револуционери и војводи на ВМРО, а потпомогнато од нивните чети.

Востанието е предизвикано од насилствата вршени од српските окупаторски власти врз населението за асимилација и посрбување на Македонците. Тие упатиле јавна закана до населението дека секој што ќе се спротивстави на новата српска власт ќе биде погубен.

Процесот на асимилација на Македонците започнува со протерување и апсење на сите дотогашни бугарски учители и егзархиски свештеници, а како замена се доведени учители и попови од Србија. Во црквите и училиштата бил воведен српскиот јазик. Засилениот терор на новата окупаторска власт го засилил и револтот на населението, не само кај првенците, туку и кај обичните жители.

На востанието му претходеле неколку настани кои особено го зголемиле револтот.

Српската полиција го убила Александар Видов, член на ВМРО и на општинската управа во Кавадарци. Сурово била мачена и бабата Наца Пинџурова, мајка на револуционерот Димитар Пинџуров и баба на народниот херој Страшо Пинџур. Млада невеста од Ваташа, веднаш по нејзината свадба била силувана од српскиот поручник Милан Крековиќ, а била убиена и цела турска фамилија од педесетина членови, меѓу кои и деца итн.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Ослободени Неготино, Кавадарци и 50-тина села

Со поддршка на ВМРО било свикано собрание со делегати од речиси сите места во Тиквешијата. На собранието едногласно е решено да се крене востание и е создаден востанички штаб, составен од видни војводи од тој крај кои учествувале и во Илинденското востание. Меѓу нив биле: Дончо Лазаров, Михаил Шкартов, Коце Сеизов, Диме Пинџуров, Тодор Камчев и други. Бројот на востаниците изнесува околу 1.000, од кои 200 биле обични граѓани кои првпат зеле пушка в рака, а останатите биле комити од четите на ВМРО.

Востанието започнало на 19 јуни, а покрај Неготино и Кавадарци, ослободени биле и 50-тина села во Тиквеш. Четите на Дончо Лазаров и Михаил Шкартов ги нападнале и ги протерале српските војски од Неготино.

Набргу српските власти испратиле засилувања од околните села кон Неготино, но сите биле разбиени. Востаниците продолжиле понатаму и успеле да ги протераат српските власти од општинската зграда во Кавадарци, го симнале српското знаме и го поставиле тиквешкото револуционерно знаме.

На 20 јуни било одржано и свечено собрание на кое била избрана и градска управа составена од 12 видни кавадарчани, а слободата траела само седум дена.

Набргу српските окупаторски власти испратиле бројна војска, предводена од одродените Василие Трбиќ, како и од Јован Бабунски и Јован Долгач. На помош на српската војска им дошол и башибозук на Јаја Ага, со 250 вооружени души. Тиквешките востаници, заедно со четите на војводите Христо Чернопеев и на Петар Чаулев биле оставени сами да се соочат со побројната српска војска.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Овој значаен настан од историјата на Македонија, долго време бил табу тема, не само за граѓаните туку и за историчарите. Неправедно му се калемеле бугарски карактеристики на овој македонски бунт за слобода против новиот окупатор, а настанот се заташкувал веројатно и од причина да биде истиснат од меморијата на Македонците во интерес на братсвото и единството во бившата заеднича држава СФРЈ.

Според спомените на самите учесници во востанието, како и според македонските историчари д-р Зоран Тодоровски, д-р Александар Апостолов, Петре Камчевски и други, ова востание има чист македонски карактер, односно тоа претставува народен отпор против политиката на новиот српски окупатор.

(Подготвил: Д.Г.)

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Advertisement
Вести2 hours ago

Фракција во ДУИ против Артан Груби: Муса Џафери, Изет Меџити, Невзат Бејта со отворено писмо

Вести2 hours ago

ВО ЕК НА АФРИКАНСКА ЧУМА: Несакал да ги еутанизира свињите, па ги пуштил на отворено и ги продавал, доби кривична

Вести2 hours ago

ВО КОСОВО: Се запалил автомобилот во кој се превезувал началникот на ГШ на АРМ, Ѓурчиновски

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 hours ago

КАЛЕНДАР НА МПЦ: Денеска е Св. свештеномаченик Автоном

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 hours ago

ДЕНЕСКА Е СВ. АВТОНОМ: Незнабошците јурнаа во црквата и го убија свештеномаченикот во олтарот за време на богослужбата

Вести10 hours ago

Кратовец се обидел да повреди полицаец, тој испукал предупредувачки куршуми

Вести10 hours ago

Платил 4.560 евра за пелети на фирма од Романија, останал без нив и без парите

Вести10 hours ago

Малолетник нападнат од осум лица во Центар

Вести16 hours ago

Бесими: Новиот закон за буџети – реформа за поголема отчетност, дигитализација и подобро долгорочно планирање

Вести18 hours ago

Битиќи: Следната недела ќе знаеме од каде ќе се набавува електрична енергија

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

ИСТОРИСКИ ДОКУМЕНТИ: Германскиот професор Лоренц Шијал во својата книга нотира Македонци во Отоманското царство во 15 век

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 weeks ago

Димитар Џундев, генетичар: Можете да ја смените историјата, но не и гените!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 weeks ago

БУГАРСКИ ДОКУМЕНТИ: Во режим имало тоа што денес со ЕУ-демократија нема – во диплома од Бугарија е запишано народност Македонка

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Mакедонците беа робје, но веќе не се

Занимливости3 weeks ago

Скандал : Се појави снимка од тепачка на свадба во која и младоженецот учествувал

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

ИСТОРИСКИ ДОКУМЕНТИ ЗА МАКЕДОНИЈА: Македонците наведени како засебен народ во опусот SUMMA CONCILIORUM издаден во 1778 г.

НА ДЕНЕШЕН ДЕН3 weeks ago

БЕРАР: Бугарите немаат никаква врска со Илинденското востание

Вести2 weeks ago

11-годишно момче од Скопје почина на КАРИЛ, не го преживеа ударот од пречка од гол на екскурзија

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 weeks ago

ОТЕЦ ПЕТРЕСКИ: Денешниот пост е на масло, обичајот да не се јаде црвена храна нема верска основа!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН2 weeks ago

ГРУЕВСКИ НА ГОДИШНИНА ОД СМРТТА НА ЌОСЕТО: Без него ни ВМРО, ни Гоце и Даме ќе беа тоа што биле!

НА ДЕНЕШЕН ДЕН4 months ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Oд предавство во Могила загинаа војводите Цветков и Дедо Андреја со 14 комити во бој со 300 души аскер

Вести4 months ago

КОВАЧКИ: Ковачевски и СДСМ да кажат дали знаеле и дали учествувале на средбите на Талат Џафери со лица кои се ризик за безбедноста

Вести5 months ago

Мицкоски: ВМРО-ДПМНЕ нема да поддржи отворање на Уставот

ХРОНОЛОГИЈА5 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 04

НА ДЕНЕШЕН ДЕН5 months ago

Денеска е Велигден

НА ДЕНЕШЕН ДЕН5 months ago

Свети Георгиј Исповедник

ХРОНОЛОГИЈА5 months ago

РАЃАЊЕ НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА ЕП 03

НА ДЕНЕШЕН ДЕН5 months ago

ВОЗБУДЛИВА ПРИКАЗНА ЗА МОШТИТЕ: Ова е вториот гроб на светиот Лазар во Ларнака на Кипар

Лајфстајл6 months ago

Концертен рекорд на Ацо Пејовиќ во СКОПЈЕ: Над 12.000 луѓе наизуст пееле, публиката „во транс“ на песните од Тома!

Вести6 months ago

ЗГРОЗЕН СУМ ОД ОВАА ДРЖАВА И СУДСТВО – се огласи таткото на загинатата Викторија, мајката се гушеше во солзи!

Историја

ЛЕГЕНДИ2 weeks ago

Антон Лазов Јанев (1855 –1953)

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1855 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето...

ЛЕГЕНДИ2 weeks ago

Димитар Арнаудов (1874 – 1938)

Димитар Арнаудов (1874 – 1938) е македонски револуционер и политичар, член на Македонската револуционерна организација и ВМРО (обединета), познат под...

ЛЕГЕНДИ2 weeks ago

ЛАЗО ФИЛИПОВ – ЛАВСКИ

Македонецот кој на 8 септември 1941, прв убива бугарски фашист во Вардарскиот дел на Македонија Голем е бројот на Македонци...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА3 weeks ago

Димитар Џундев, генетичар: Можете да ја смените историјата, но не и гените!

Со генотипизирање кое наскоро ќе го објавиме успеавме да докажеме дали нашите предци биле Словени или антички Македонци.   Можете...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА4 weeks ago

Mакедонците беа робје, но веќе не се

Појавата на Внатрешната организација од Македонија и нејзината се поинтензивна антиегзархиска политика, како и зајакнувањето на српската и грчката пропаганда,...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

Присилното преименување на населените места, топонимите и микротопонимите во окупираната Егејска Македонија

Поради тоа од 1918 година заклучно со 1925 година во Егејска Македонија беа преименувани 76 населени места и тоа според...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Антон Попов

Антон Попов (с. Игуменец, Петричко, Пиринска Македонија, 23. VII 1915 – Софија, 20. X 1942) – македонски поет, раскажувач, новинар,...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Никола Јонков Вапцаров

Никола Јонков Вапцаров (Банско, Пиринскиот дел на Македонија, 24. XI 1909 – Софија, 23. VII 1942) – е македонски поет...

ХРОНОЛОГИЈА2 months ago

ЧЕРЧИЛ ЗА НАШАТА ДРЖАВА: ЦЕЛАТА ИСТОРИЈА НА ЕВРОПА Е ПОВРЗАНА СО МАКЕДОНИЈА, ЗАТОА СИТЕ ЈА НЕГИРААТ

Винстон Черчил е еден од поважните политичари на 20 век. Најпознат е по неговата улога во Втората светска војна како премиер...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Петар Самарџиев  (1877 – 1906 )

Петар Самарджиев (1877 – 21.VI 1906 ) е македонски револуционер, Тиквешки војвода на Македонската револуционерна организација. Бил член на тајниот...