Connect with us

ЛЕГЕНДИ

Антон Попов

Published

on

Антон Попов (с. Игуменец, Петричко, Пиринска Македонија, 23. VII 1915 – Софија, 20. X 1942) – македонски поет, раскажувач, новинар, национален деец.

Завршил гимназиско образование во Неврокоп во 1933 година и неколку години учителствувал во родниот крај. Во 1936 година се запишал во Државното високо училиште за финансии и административни науки во Софија. Основоположник и член на Македонскиот литературен кружок (1938-1941). Учествува во националното и антифашистичкото движење.

Љубовта кон татковината Македонија, нејзината историја и традиција, нејзината слобода и иднина се тема во севкупното негово книжевно и публицистичко дело. Низ сопствениот пример покажува како се сака и се брани татковината. Заедно со Никола Вапцаров е уапсен и осуден на смрт. Во писмото пред стрелањето запишал: „Умирам за еден нов свет, којшто ќе огрее со толку светлина, со толку убавина, така што мојата жртва за него не е ништо. Умирам горд со името на својот народ, за чие што добро работев до последен миг, за чија што добра иднина умирам. Попов е меѓу првите публицисти кои ја проследија и афирмираа македонската национална мисла.

Антон Попов е роден во револуционерно семејство на 23 јули 1915 година во селото Игуменец (Петричко), во Пиринска Македонија.  Дедо му Константин Попстојанов, бил убиен од заседа од Турците Во таква заседа погинал и вујкото на татко му Митре Стојанов.  Татко му кој ги бранел интересите на селаните, бил обесен од врховистите  на 22 октомври 1923 година.

Своето основно образование Антон Попов го добил во своето родно село. Потоа учел во Петрич, се преместил во Самоков, од каде што го исклучиле поради учество во ученички антифашистички кружок. Образованието го продолжува во Неврокоп каде што го завршува средно образование во 1933 година.

Истата година Антон станува учител во своето родно село. Наредната учебна година учителствува во село Скрт, а потоа повторно се враќа во родното село. Попов како учител се труди да создаде подобри услови за своите ученици и да ги воспита како достојни граѓани: горди и справедливи, смели и самостојни, што ја сакаат својата родна македонска земја и што ги почитуваат сите луѓе на земјата. Тој се зазема и организира интернат и кујна за сиромашните ученици, каде што се сместуваат повеќе од 100 деца. Во исто време Антон продолжува како татко му да ги брани своите соселани од разни банди.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Антон Попов се обидува да издаде македонски весник, но неговите заложби пропаѓаат поради решителниот отпор на власта. Разочаран, тој мечтае да замине  во Софија каде очекува да најде сродни лица, „луѓе со душа, умови..“. Набргу желбите му се исполнуваат. Во 1936 година Антон Попов се запишал во Државното високо училиште за финансии и административни науки во Софија, а есента 1937 година станува чиновник во Софиската општина.

Антон Попов (седнат, десно) со членови на Македонскиот литературен кружок: Никола Вапцаров, Михаил Сматракалев (седнати), Тодор Јанев, Кирил Николов (исправени), Софија, 1940

Во почетокот на месец ноември 1938 година се формира Македонскиот литературен кружок, во чие основање Антон зеде активно учество. Три години Антон работеше неуморно во кружокот. Мошне често тој држеше реферати за стихови или раскази, учествуваше во организирањето литературни читања, екскурзии, вечеринки и во собранија на емиграцијата. Освен тоа тој ги придобиваше истакнатите писатели за борба против војната, учествуваше во работата на македонската партиска група, пишуваше репортажи, стихови, статии и во слободно време читаше покрај другото македонска историска литература.

Во Македонскиот литературен кружок Антон Попов се оформи наполно како македонски патриот, како верен син на својот поробен народ и во исто време како пламенен борец за среќата на сите луѓе. Анточ Попов ја сакаше Македонија и македонскиот народ со љубов чиста, нежна, неизмерна по сила и ширина. Тоа беше љубов готова за жртва. Не случајно во своето последно писмо тој напиша: „Умирам горд со името на мојот татко. Умирам горд со името на мојот народ, за чие добро работев до последниот миг, за чија добра иднина умирам”!

Во својот возбудлив патепис „Патни белешки и размислувања” тој пишува: „. .Таму е мојата родна земја… Таму е мојот ајдучки Пирин, од први детски години запишан со песни, приказни и легенди во мојата душа, што извишил снежно-сини рамења во висините, што ги заковал очите далеку во просторот, цртајќи ги со остар поглед границите на татковината моја – до Шар, до Егеј, до Родопи и Рила.” Во исто време пак во своето последно писмо Антон Попов пишува: „Умирам за еден нов свет, којшто ќе огрее со таква силна светлина, со таква убавина, што мојата жртва ќе биде за него ништо!”

Антон Попов во своите стихотворби изразува нежна љубов спрема својата татковина, спрема својот народ: ја искажува својата вера во блиското ослободување и обединување на Македонија. Во своитз репортажи тој ги открива страдањата, маките на работниците, црта потресни слики од експлоатацијата на тутунските производители, на жените и на децата. Од самите наслови на неговите репортажи се гледа нивната содржина. Еве некои од нив: „Болките на нашите јужнаци”, „Така работат и страдаат тутунопроизводителите”, „Тој откраднува недосонувани детски соништа”, „Над Пирин облаците се згуснуваат”.

Во есента 1941 година, заедно со својот неразделен другар Никола Вапцаров, тој се вклучува на партиска работа во воениот центар на БКП. Антон Попов го започнува илегалниот живот исполнетиот со опасности м ризици. Тој пренесува луѓе од составот на ЦК од стан на стан, купува и им приготвува храна, пренесува оружје м парични средства касно во ноќта, вешто ги уништува трагите од будното око на полицијата. Во својата илегална дејност тој ја вовлекува својата мајка и сестра. Станува раководител на борбени групи.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Но и непријателот не спие. Во групата е вовлечен провокатор и по само неколку месеци настанува провала. На 4 март е фатен Вапцаров. Антон Попов иако има извесна можност да се скрие, сепак тој не превзема ништо. Смета дека треба да ја продолжи работата, особено по таквата провала. Но полицијата е по неговите трагп и на 24 април 1942 година го апси..

На 22 јули воениот суд ја изговори својата пресуда. На смрт беа осудени Антон Иванов, Атанас Романов, Никола Вапцаров, Антон Попов, Петар Богданов и Георги Минчев. Во судската сала настапува неверување. После се слушаат стенкања и плач на блиските. Истиот ден се венчава со свршеницата Росица Манолова. Стрелан е на 20 октомври 1942 година заедно Антон Иванов, Атанас Романов, Никола Вапцаров, Антон Попов, Петар Богданов и Георги Минчев

Но пред да ја загракта својата злокобна песна картечницата, се слуша друга, позната, убава песна, којашто излегува од градите на нескршливите бестрашни борци:

„Тој што ќе падне в бој за слобода, тој не умира . . .!”

Во редицата, со пламнато лице, со поглед во иднината, претставувајќи си го македонскиот народ слободен и обединет  и светлата иднина на целото човештво, пее  со силен глас   и   непрежаливиот   Антон   Попов.

Advertisement
Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Антон Попов умира за еден нов свет, којшто ќе огрее со толку светлина, со толку убавина

Цитати на Антон Попов :

„Беснееја на македонската земја разни господари. Срби, Турци, Грци, Бугари… Тогаш, од македонската нива сите тие береа. До денеска само на еден правото не го признаа. Правото на Македонецот да ја ора својата земја и единствено тој да го бере плодот од својата нива. Стариот господар на таа земја, правото на големиот македонски дух – не беше признат.Историјата на човештвото е полна со неправди……Кој ги инспирира настојувањата да се избрише македонското сознание, македонското име,- да не го признаваат правото на македонскиот народ да биде господар и чувар на својата родна земја?… Кој ги поттикнува нивните свирепи мерки, нивното цврсто решение? Кој ги поддржува и оправдува нивните настојувања-плен на угнетување да бидат нивните славјански браќа?

(Извор: Антон Попов „Дневник“, Млада Македонија, 1938 г.).

Continue Reading
Advertisement Радио KISS FM – Македонска Радио Мрежа

Advertisement
НА ДЕНЕШЕН ДЕН21 mins ago

Преподобен Григориј Декаполит

Занимливости20 hours ago

Дедо, како можевте да живеете

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА23 hours ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

Вести23 hours ago

БРАВО! – НАРОДОТ ПОЧНА ДА СЕ САМООРГАНИЗИРА – ДА ИМ ПОМОГНЕМЕ НА ТИЕ ШТО ГО БРАНЕА УСТАВОТ

Вести23 hours ago

СО „МЕРЦЕДЕСОТ НА ГРУЕВСКИ“ ШТАЈНМАЕР ДОЈДЕ ВО КАВАДАРЦИ

Вести1 day ago

Муцунски: Младите од ВМРО-ДПМНЕ праќаат порака дека тие се позади принципиелно членство на Македонија во ЕУ

Вести1 day ago

Богата „частовка“: Владата одобри повеќе од 11,5 милиони евра на ЕСМ

Вести1 day ago

Здружение на оштетени штедачи: Колкава е душевната болка на Алберт Муслиу за невратен долг кон Еуростандард банка?

Вести1 day ago

Изминатото деноноќие АД ЕСМ произведе 12.586 MWh електрична енергија

Лајфстајл1 day ago

Соња Тарчуловска одново е на сцената, овој пат со песна од ќерка и Мелани: Замина „Во бело“, се враќа- „Со црвено“ (ВИДЕО)

Вести3 weeks ago

Жител од Загоричани Егејска Македонија со порака до Каракачанов

Uncategorized3 weeks ago

НА ДЕНЕШЕН ДЕН1 week ago

Во 1939 г. во Хрватска излезе „Бели мугри“ од Кочо Рацин, антологија на болките и страдањата на македонскиот народ

Вести6 days ago

Црквата со јасна порака: Историската комисија да ги тргне рацете од Охридската архиепископија

Вести2 weeks ago

Брзата реакција на пожарникарите спречија хаварија

Лајфстајл3 weeks ago

Отворен 75. Филмски фестивал во Кан

Занимливости3 weeks ago

Дали знаете колку чини 1 килограм талиум од рудникот Алшар на светскиот пазар?

Вести6 days ago

Koj е Костадин Костадинов кој среде Скопје порача дека сме Бугари: Има проруска партија и најмногу мрази Македонци, Роми и мигранти

Вести5 days ago

ПРОФ. ЛИМАНИ: Обединета Албанија не е веќе табу ни утопија, лесно со Косово и територии од Македонија, потешко со Србија и со Црна Гора

Лајфстајл4 weeks ago

Бојана Скендеровски гостуваше на Прва ТВ и ја промовираше српската верзија на песната „Среќа и несреќа“

Историја

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА23 hours ago

СЛАВЕ МАКЕДОНСКИ ДО БУГАРСКИТЕ ПИСАТЕЛИ ЌЕ ЗВУЧЕВТЕ ВАКА: ОНДУР МОНДУР КААЛАМАНДУР АКО

ИЛЈАДА ЗБОРОВИ ВО ОДБРАНА НА МАКЕДОНСКАТА НАЦИЈА Матица на македонските иселеници ја објави Беседата на Славе Македонски пред Управниот одбор на...

ЛЕГЕНДИ5 days ago

Борис Сарафов (1872 – 1907)

Борис Сарафов (12 јули 1872 – 28 ноември 1907) бил македонски револуционер, раководител и војвода. Бил водач на Врховниот Македонски...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 weeks ago

Иконописецот Гаврил се потпишал Македонец во 1897-ма кога Тито што ги „измислил“ Македонците имал само 5 години

Македонците од Пиринска Македонија објавуваат сведоштво од црквата Св. Архангел Михаил во Берово, каде иконописецот во 1897 година се потпишал...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитар Богоевски – Мите (1919 -1942)

Димитар Богоевски – Мите (31. X. 1919 – 12. IX. 1942) е Македонски поет и револуционер, народен херој. Познат како...

ЛЕГЕНДИ1 month ago

Димитрија Чуповски (1878 – 1940)

Димитрија Чуповски (Папрадиште, Велешко, 8. XI 1878 – Ленинград, СССР, 29. Х 1940) – е македонски деец, еден  најистакнатите афирматори...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА1 month ago

23.октомври 1893 – Во Солун е основана Внатрешната Македонско-Одринска Револуционерна Организација (ВМОРО)

Ввна точка на дејноста на ВМОРО е организирањето на Илинденското востание во 1903 година во Македонија и на Преображенското востание...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Јосип Броз Тито на 11 Октомври во Скопје

Денес е 11 Октомври Денот на востанието на македонскиот народ во 1941 годин против фашистичкиот окупатор во Македонија и со тоа...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Ламбо Василев

Ламбо Василев (1876 – ?) е македонски револуционер, член на Македонската револуционерна организација. По професија бил столар. Во 1902 година...

ЛЕГЕНДИ2 months ago

Димитар Мирчев (1865 – 1938)

Димитар Мирчев (23. X 1865 – 13. VI 1938) е македонски деец и револуционер,  член на ЦК на ТМОРО. Познат...

ЕНЦИКЛОПЕДИЈА2 months ago

Карта од Македонија која се криеше од јавноста

Вистината за Македонија една и единствена , кога немало Грци , Бугари , Срби и Албанци како најстара нација 10.000...